DeepSeek, startup AI Trung Quốc đã thách thức các giả định toàn cầu về khả năng cạnh tranh của nước này trong phát triển mô hình tiên tiến, đang huy động khoảng 50 tỷ nhân dân tệ (7,4 tỷ USD) trong vòng gọi vốn bên ngoài đầu tiên với mức định giá lên tới 400 tỷ nhân dân tệ (59 tỷ USD).
Nhà sáng lập Lương Văn Phong đã cam kết 20 tỷ nhân dân tệ vốn cá nhân cho vòng gọi vốn này, theo các nguồn tin am hiểu sự việc. Tập đoàn Tencent đang xem xét đầu tư 10 tỷ nhân dân tệ, trong khi gã khổng lồ pin CATL đang đánh giá khoản đầu tư 5 tỷ nhân dân tệ. Nhóm nhà đầu tư cuối cùng dự kiến sẽ không quá 10 bên.
"Vòng gọi vốn này cho thấy các tập đoàn công nghệ và công nghiệp lớn nhất Trung Quốc đang đặt cược tập trung vào vị thế dẫn đầu AI trong nước thay vì dàn trải vốn cho hàng chục startup," một người có hiểu biết trực tiếp về đợt huy động vốn cho biết.
Khoản tài trợ này đến 18 tháng sau khi các mô hình V3 và R1 của DeepSeek gây chấn động ngành AI khi đạt được hoặc vượt hiệu suất của các mô hình tiên tiến từ OpenAI và Anthropic với chi phí đào tạo chỉ bằng một phần nhỏ. Bước đột phá của DeepSeek — đạt được điểm chuẩn cạnh tranh khi sử dụng ít GPU Nvidia H100 hơn các đối thủ Mỹ — đã thách thức quan điểm phổ biến rằng các hạn chế xuất khẩu chất bán dẫn tiên tiến của Trung Quốc sẽ làm tê liệt tham vọng AI của nước này.
Ai Thắng, Ai Thua
Khoản đầu tư tiềm năng 10 tỷ nhân dân tệ của Tencent mang lại cho họ một chỗ đứng chiến lược trong lĩnh vực AI nền tảng vào thời điểm mô hình Hunyuan của chính họ đang cạnh tranh với Qwen của Alibaba và Doubao của ByteDance. Đối với Tencent, với doanh thu 660 tỷ nhân dân tệ trong năm 2025, cam kết 10 tỷ nhân dân tệ chiếm khoảng 1,5% doanh số hàng năm — một canh bạc có tính toán nhằm sở hữu lớp mô hình thay vì cấp phép.
Sự tham gia của CATL mang tính bất thường hơn. Nhà sản xuất pin xe điện lớn nhất thế giới, được định giá hơn 1.000 tỷ nhân dân tệ trên sàn giao dịch Thâm Quyến, đang mở rộng sang các giải pháp năng lượng trung tâm dữ liệu AI và lưu trữ năng lượng. Khoản đầu tư 5 tỷ nhân dân tệ cho thấy công ty coi hạ tầng AI là sự mở rộng tự nhiên của mảng pin và lưu trữ quy mô lưới điện.
Alibaba và ByteDance, những công ty có mô hình cạnh tranh trực tiếp với DeepSeek, lại vắng mặt đáng chú ý trong danh sách nhà đầu tư. Việc họ bị loại đồng nghĩa DeepSeek sẽ hoạt động như một thực thể độc lập được hậu thuẫn bởi hệ sinh thái phân phối của Tencent và sức mạnh công nghiệp của CATL, thay vì bị hấp thụ vào một chiến lược AI doanh nghiệp duy nhất.
Ý Nghĩa Của Mức Định Giá
Mức định giá sau giao dịch từ 350 đến 400 tỷ nhân dân tệ sẽ đưa DeepSeek vào nhóm các công ty AI có giá trị nhất toàn cầu. Để so sánh, OpenAI được định giá 300 tỷ USD trong vòng gọi vốn gần nhất, trong khi Anthropic đạt 61,5 tỷ USD. Định giá của DeepSeek, ở mức khoảng một phần năm của OpenAI, phản ánh cả mức chiết khấu áp dụng cho các công ty AI Trung Quốc trong bối cảnh bất ổn địa chính trị lẫn thực tế rằng DeepSeek chưa xây dựng được nguồn doanh thu đáng kể từ các mô hình của mình.
Công ty chưa công bố kế hoạch phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO). Các nhà đầu tư khác đang được xem xét bao gồm IDG Capital và Monolith Capital có trụ sở tại Hồng Kông, cũng như quỹ trí tuệ nhân tạo quốc gia Trung Quốc, công ty game NetEase, và gã khổng lồ thương mại điện tử JD.com.
Áp lực bán đồng thời lên cổ phiếu niêm yết tại Hồng Kông của các công ty liên quan cho thấy một số nhà đầu tư nhìn nhận việc triển khai vốn một cách thận trọng. Tencent giảm 3,7% vào ngày công bố thông tin, trong khi JD.com giảm 4,2% và NetEase giảm 1,4%. Tỷ lệ bán khống của JD.com đạt 46,2%, cho thấy tâm lý bearish đáng kể.
Đối với các nhà đầu tư theo dõi cuộc đua AI Trung Quốc, câu hỏi then chốt là liệu DeepSeek có thể chuyển đổi hiệu suất mô hình thành doanh thu thương mại trước khi thế hệ mô hình tiếp theo từ Alibaba hoặc ByteDance thu hẹp khoảng cách hiệu suất hay không. Kho tiền mặt 50 tỷ nhân dân tệ mang lại cho họ khoảng 18 đến 24 tháng đường băng ở mức đốt tiền hiện tại của ngành — đủ thời gian để chứng minh liệu công nghệ của họ có thể tạo ra lợi nhuận bền vững hay không.
Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không cấu thành lời khuyên đầu tư.