MultiversX Nedir
MultiversX, tüm yönleriyle (Ağ, İşlem & Durum) parçalama (sharding) kullanarak gerçek yatay ölçeklenebilirlik sunan bir blockchain protokolüdür. Proje kendini, yeni internet için bir teknoloji ekosistemi olarak tanımlamaktadır ve bu, decentralized finansı, gerçek dünya varlıklarını ve Metaverse'u içermektedir. Akıllı sözleşmeler yürütme platformunun saniyede 100.000 işlem, 6 saniye gecikme süresi ve 0,002 dolarlık işlem maliyetiyle çalıştığı bildirilmektedir. MultiversX, EGLD token ile yönetilmekte ve güvende tutulmaktadır. EGLD ya da Electronic Gold, MultiversX'in yerel tokenidir. Ağ kullanım ücretlerini ödemek için değer saklama para birimi olarak hareket etmektedir. Bu coin aynı zamanda platform kullanıcıları ile doğrulayıcılar (validator) arasında bir değişim aracı görevini görmektedir. Kullanıcılar işlem ücretlerini EGLD ile ödemekte ve doğrulayıcılar konsensüs sürecine katılmaktadırlar. EGLD geliştiricilerin platformda akıllı sözleşmeler, protokoller ve dApp'ler dağıtmasına olanak sağlamaktadır. Katılımcıların her türlü ağ işlemi gerçekleştirmesini mümkün kılmaktadır. Stakeleme ve doğrulama ödülleri ile işlem ücretleri aracılığıyla EGLD, MultiversX ağını yönetmektedir. Ayrıca EGLD, yönetim tokenı işlevine sahiptir; dolayısıyla sahipleri ağırlıklı olarak ağ kararları üzerinde oy kullanabilmektedirler.
MultiversX Nasıl Çalışır
MultiversX kripto ekibi tarafından, durum, işlemler ve ağ olmak üzere üç farklı paralelleştirme türünü uyguladığı, zamanı hızlandırmak ve işlem sayısını artırmak için paralel işleme yöntemi kullandığı belirtilmiştir. MultiversX, Adaptive State Sharding (Uyarlanabilir Durum Parçalama) kullanarak uygulamaların/iletişimlerin büyüyen sayısını desteklemek için altyapıyı paylaşmaktadır. Geleneksel PoS operasyon protokolünün bir varyasyonu, parçalama sırasında ayrılmış olan ağın tüm bölümlerinin platforma bağlantısını garanti altına almaktadır. Bu nedenle dApp'lerin geliştirilmesinde ürün ve hizmetlerin taklitleri olan entegre ortam devreye girmektedir. MultiversX, üç parçalama yöntemini birleştirerek kendi özgün uyarlanabilir yöntemini oluşturmaktadır. Ağ dört parçaya (shard) bölünür: üçü işlemleri işleyen yürütme parçalarıdır ve saniyede 30.000 işlemi doğrularlar; Metazincir (Metachain) ise işlemleri koordine eden ve tamamlayan dördüncü parçadır. Parçalama türleri şunlardır: Durum parçalama, burada ağın tarihi ya da durum, ağın farklı bölümlerine veya parçalara (shard) dağıtılmıştır. Segmentlerin kendi muhasebe defterleri vardır, düğümler her segmentin durumunu saklamaktadır; İşlem parçalama, işlemler segmentlere eşlenir ve işlenir, segmentler işlemleri paralel olarak işler ve düğümler tüm ağın durumunu yakalar; Ağ parçalama, düğümlerin segmentlere gruplandığı ve ardından işlendiği parçalama türüdür. Ağ parçalama, iletişimlerin optimize edilmesine katkı sağlar.
MultiversX'ı Eşsiz Kılan Nedir
MultiversX kendini yeni internet ekonomisi, merkeziyetsiz uygulamalar ve kurumsal kullanım için bir blockchain platformu olarak tanımlamaktadır. Ana cazibe noktası, yüksek ölçeklenebilirliğidir ve burada durum, ağ ve işlem parçalama hepsinin uygulandığı ilk blockchain ağı olduğunu belirtmektedir. Ekonomi beyaz kağıdına göre ekosistemini kurmayı ve EGLD'yi değer saklama varlık olarak oluşturma hedefindedir. Bu hedefe ulaşmak için ağ, dört parçaya bölünmüş 3.200 doğrulama düğümü üzerinde çalışmaktadır: üç yürütme parçası, toplamda saniyede 100.000 işlem kapasitesine sahip ve bir koordinasyon parçası olan "Metazincir". MultiversX'in uyarlanabilir durum parçalama mimarisi tamamen durum, işlem ve ağları parçalamaktadır. Aktarım hızı talebi gerektiğinde ek parçalar eklenerek ölçeklenebilir. 50 parçaya bölünmüş 29 ülkeden gelen 1.500 düğümle yapılan kamuya açık ortamda 263.000 TPS çalıştırdığı test edilmiştir. Kabul oranını artırmak için blockchain ayrıca geliştiricilerin platformda kurulmasına olanak tanımakta ve akıllı sözleşme ücretlerinin %30'unu telif hakkı olarak kazanmalarına imkan sağlamaktadır.