BOJ Faizleri %1'e Çıkardı, 1995'ten Bu Yana En Yüksek Seviye, Enflasyon Riskleri Artarken

Japonya Merkez Bankası, gösterge faiz oranını otuz yılın en yüksek seviyesine çıkararak, enerji kaynaklı enflasyonun merkez bankasını harekete geçmeye zorlamasıyla dünyanın son negatif faiz rejiminden kararlı bir kopuşu işaret etti.

Japonya Merkez Bankası (BOJ), Salı günü politika faizini 25 baz puan artırarak %1'e yükseltti; bu seviye 1995'ten bu yana en yüksek seviye olarak kaydedilirken, İran çatışmasından kaynaklanan yükselen enerji maliyetleri toptan enflasyonu üç yılın en yüksek seviyesine taşıdı.

"BOJ, on yıllarca süren olağanüstü gevşeme politikasının ardından nihayet normalleşiyor, ancak hız, petrol kaynaklı enflasyonun tüketici fiyatlarına ne kadar hızlı yansıyacağına bağlı olacak," dedi Dai-ichi Life Research Institute başekonomisti Toshihiro Nagahama. "Tahvil alım azaltımındaki duraklama, piyasaları bozmaktan hâlâ endişe duyduklarını gösteriyor."

Kararın ardından yen %0,3 değer kaybederek dolar başına 130,35 seviyesine gerilerken, gösterge 10 yıllık JGB faizleri, BOJ'un Nisan ayından itibaren aylık tahvil alımlarını yaklaşık 2 trilyon yende sabitleme kararının uzun vade faizleri üzerindeki baskıyı hafifletmesiyle sınırlı bir düşüş kaydetti. Bitcoin, sıkılaşma politikasının BOJ'un güvercin tahvil piyasası taviziyle dengelenmesinin yarattığı çapraz akımları yansıtarak, önce 65.600 doların altına geriledikten sonra toparlanarak 66.000 dolara yükseldi.

Piyasaların %80 ila %97 olasılıkla fiyatladığı faiz artırımı, Japonya'nın politika faizini 1990'lardan bu yana ilk kez sürdürülebir şekilde sıfırın üzerine çıkararak, yıllardır ucuz yeni küresel varlıklara yönlendiren yen taşıma ticaretini (carry trade) sona erdiriyor. BOJ'un Temmuz ayındaki bir sonraki toplantısı, Başkan Kazuo Ueda'nın bir tahvil piyasası çöküşünü tetiklemeden sıkılaştırmayı sürdürüp sürdüremeyeceğini test edecek.

Japonya'nın toptan eşya fiyatları Mayıs ayında yıllık bazda %6'nın üzerinde artarak üç yılın en hızlı yükselişini kaydetti; bu artış, İran çatışmasının Orta Doğu tedarik yollarını kesintiye uğratmasının ardından artan petrol ithalat maliyetlerinden kaynaklandı. Nisan ayında manşet tüketici enflasyonu %1,4 seviyesinde gerçekleşerek hâlâ merkez bankasının %2 hedefinin altında kaldı ve BOJ'a ultra gevşek politikadan çıkışını kalibre etmesi için alan tanıdı.

Tahvil alımlarının azaltılmasına ara verme kararı — aylık JGB alımlarını yaklaşık 2 trilyon yende sabitlemek — faiz artırımının güvercin karşı ağırlığı oldu. Kısa vadeli politika sıkılaşırken bile uzun vadeli getirileri sınırlayarak BOJ, hükümetin GSYİH'nın %250'sini aşan Japonya'nın kamu borcundaki artan borçlanma maliyetlerine ilişkin endişelerini kabul etmiş oldu.

BOJ'un faizleri en son %1'e çıkardığı 1995 yılıydı; o dönem Japonya hâlâ varlık balonunun çöküşünün sonuçlarıyla boğuşuyordu. Bu sıkılaştırma döngüsü, deflasyonun hakim olmasıyla hızla tersine çevrildi. Bugünkü bağlam ise belirgin şekilde farklı: BOJ, aşırı ısınan bir ekonomiyi soğutmak için değil, enflasyonu kontrol altına almak için faiz artırıyor.

Küresel piyasalar için Japonya'nın sıfır faiz döneminin sona ermesi, yatırımcıların daha yüksek getirili yabancı varlıklar satın almak için yen cinsinden ucuza borçlandığı yen taşıma ticaretinin önemli bir ayağını ortadan kaldırıyor. Bu pozisyonların çözülmesi, BOJ'un ne kadar hızlı tekrar harekete geçeceğine bağlı olarak önümüzdeki aylarda gelişmekte olan ülke para birimlerinde ve riskli varlıklarda oynaklığı artırabilir.

Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımamaktadır.