JP Morgan'ın yeni bir raporuna göre, Hürmüz Boğazı'nın olası bir ablukası, küresel ham petrol stoklarını Mayıs ayı başına kadar kritik bir "operasyonel minimum" seviyesine indirecek ve yüksek fiyatların talebi yok etmeye zorladığı bir arz krizini tetikleyecektir.
JP Morgan emtia analisti Natasha Kaneva, Nisan ayı başında yayınlanan bir raporda, "Envanter tamponu hızla tükeniyor ve piyasa 'operasyonel minimum' seviyesinden uzak değil; Mayıs ayında dip yapabilir" diye yazdı. Analiz, kritik geçiş noktasındaki bir duraksama nedeniyle günlük 14 milyon varillik efektif arz kaybını modelliyor.
Rapor, OECD ticari stokları için operasyonel minimumu, rafinerilerden gelen yaklaşık 30 günlük ileriye dönük talebi karşılamaya yetecek seviye olan 842 milyon varil olarak tanımlıyor. Teknik olarak 24 günlük bir karşılama minimumu teorik olarak mümkün olsa da, bu noktanın altına bir düşüş rafineri planlamasını, lojistiği ve piyasa likiditesini ciddi şekilde zorlayacaktır.
Simülasyon, Şubat 2022'de zaten 968 milyon varil ile kırılgan olan OECD ticari ham petrol stoklarının, Nisan ayında 166 milyon varil ve Mayıs başında 67 milyon varil daha azalarak kritik eşiğe ulaşacağını gösteriyor. Kaneva, "Stoklar bu eşiğe yaklaştığında, envanterin kendisinden ziyade fiyat, piyasanın ana dengeleme mekanizması haline gelecektir" dedi.
Üç Aşamalı Arz Toparlanması
JP Morgan, boğaz yeniden açıldıktan sonra bile arzın piyasaya geri dönmesi için, kesinti öncesi seviyelere yaklaşmanın dört ay sürebileceği çok aşamalı bir zaman çizelgesi çiziyor.
Aşama 1 (1-3. Haftalar): Temkinli bir başlangıçla, kesintiye uğrayan üretimin yaklaşık yarısı olan günlük 6,3 milyon varil yeniden devreye girecek. Üreticiler ve nakliyeciler tereddütle hareket edecek; arz ilk haftada günlük 1,7 milyon varil artacak ve güven geri geldikçe takip eden iki haftanın her birinde günlük 2,3 milyon varil artış görülecek.
Aşama 2 (4-8. Haftalar): İkinci ayın sonunda, Körfez'den gelen arzın günlük 29,3 milyon varile ulaşması öngörülüyor. Toparlanma dengesiz olacaktır. Suudi Arabistan ve BAE'nin üretimin neredeyse tamamını geri kazanması beklenirken, Irak ve Kuveyt yaklaşık yüzde 80 seviyesinde geride kalacak. Katar'ın toparlanması, Ras Laffan tesislerindeki önemli hasar nedeniyle yüzde 60 ile sınırlı kalacak ve bu durum kondensat ve NGL gibi ilişkili sıvı ürünleri etkileyecektir.
Aşama 3 (3-4. Aylar): Arz üçüncü ayda günlük 31 milyon varile ulaşacak ve dördüncü ayın sonunda savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 99'una normalleşecektir. Ancak uzun vadeli riskler devam ediyor. Katar'ın tam restorasyonunun üç ila beş yıl süreceği tahmin ediliyor. İran'ın üretiminin de Güney Pars sahasındaki entegre gaz ve sıvı altyapısındaki hasar nedeniyle önceki seviyelerin yaklaşık 200.000 varil altında kalması bekleniyor.
Stokların Yeniden İnşası Bir Dört Ay Daha Sürebilir
Arz normalleştiğinde, tükenen stokların yeniden inşa süreci başlayacaktır. JP Morgan, boğaz yeniden açıldıktan yaklaşık iki ay sonra OECD ticari stoklarının tekrar birikmeye başlayacağını tahmin ediyor.
30 günlük ileriye dönük karşılama seviyesine geri dönmek için piyasanın depolara 150 milyon ila 200 milyon varil eklemesi gerekecektir. Günlük 1,0 milyon ila 1,5 milyon varil (aylık 30 milyon ila 45 milyon varil) ikmal oranı varsayıldığında, tam stok yenileme döngüsü yaklaşık dört ay sürecektir. Bu, varsayımsal çatışmaya hızlı bir çözüm getirilse bile, küresel petrol piyasasının yarım yıldan fazla bir süre normal durumuna dönemeyebileceği anlamına geliyor.
Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.
