İran'daki savaşın Avrupa enerji maliyetleri üzerindeki baskısını sürdürmesi ve Avrupa Merkez Bankası'nın (ECB) dezenflasyonist yolunu zorlamasıyla, İspanya enflasyonu Nisan ayında üst üste ikinci ay hızlanarak %3,5'e ulaştı.
ECB Başkanı Christine Lagarde geçen hafta yaptığı bir konuşmada, "Bu çatışma patlak vermeden önceki duruma geri dönmenin kolay bir yolu yok. Haneler ve firmalar büyük bir enflasyon şoku yaşadı ve artan maliyetlere karşı daha hassas olabilirler. Hafızalar henüz çok taze," dedi.
İspanya istatistik kurumu INE tarafından Çarşamba günü açıklanan yıllık tüketici fiyat artışı, Mart ayındaki %3,4'lük seviyeden yükselerek Haziran 2024'ten bu yana en yüksek seviyeyi kaydetti. Ekonomistlerin beklentileriyle uyumlu olan bu rakam, küresel petrol sevkiyatları için kritik bir kanal olan Hürmüz Boğazı üzerindeki belirsizlik ve duraksayan görüşmeler nedeniyle Brent ham petrol fiyatlarının varil başına 110 doların üzerine tırmandığı bir dönemde geldi.
Kalıcı fiyat baskısı, Perşembe günü para politikasını belirlemek üzere toplanacak olan ECB için bir ikilem yaratıyor. Merkez bankasının faiz oranlarını sabit tutması yaygın olarak beklense de, Euro Bölgesi'nin dördüncü büyük ekonomisi olan İspanya'dan gelen veriler, gevşemeye gitmeden önce ne kadar bekleneceği konusundaki tartışmaları körükleyecek. ECB daha önce, petrol fiyatlarındaki %14'lük bir artışın enflasyon oranını yarım puan artırabileceğini tahmin etmişti.
Enerji Şoku ECB Hesaplamalarını Karmaşıklaştırıyor
Bu artışın temel itici gücü, Orta Doğu'daki çatışmaların patlak vermesinin ardından enerji fiyatlarındaki keskin yükseliştir. Petrol akışındaki aksama, benzin pompasından faturalara kadar tüketici maliyetlerini doğrudan etkileyen bir arz şoku yarattı. Eurostat'ın Perşembe günü tüm Euro Bölgesi için enflasyon verilerini açıklaması bekleniyor; bu da bölge genelindeki eğilime dair daha net bir tablo sunacak.
İspanya Merkez Bankası, Mart ayı sonlarında kendi tahminlerini revize ederek bu durumu dikkate aldı. Merkez bankası artık tüketici fiyatlarının 2026 yılında ortalama %3,0 artacağını öngörüyor; bu rakam önceki %2,1'lik beklentisinden önemli bir artış anlamına geliyor. 2027 tahmini de %1,9'dan %2,5'e yükseltildi. Bu durum, Euro Bölgesi manşet enflasyonunun 2026'da ortalama %2,6 olacağını ve %2'lik hedefin inatla üzerinde kalacağını öngören ECB'nin kendi projeksiyonlarıyla örtüşüyor.
Gelecek Senaryoları Jeopolitiğe Bağlı
Ekonomistler şu anda çatışmanın süresine dayalı birden fazla senaryo modelliyor. Uzun süreli bir savaş, Euro Bölgesi enflasyonunun 2027'de %4,8'e kadar zirve yaptığını görebilir. Öte yandan, hızlı bir çözümle sonuçlanan daha az olumsuz bir senaryoda enflasyonun gelecek yıl ECB'nin %2'lik hedefine geri dönmesi mümkün olabilir.
Lagarde, enerji şokunun çift yönlü etkisini kabul ederek, fiyatları yukarı çekerken aynı zamanda tüketici duyarlılığını zayıflatarak talebi de baskılayabileceğini belirtti. Bu talep yıkımı potansiyeli, ECB'nin finansal koşulları gereğinden fazla sıkılaştırmaktan kaçınmak için izleyeceği kilit bir faktördür. Piyasa, tondaki veya ileriye dönük rehberlikteki herhangi bir değişiklik için Perşembe günkü ECB basın toplantısını yakından takip edecek.
Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.
