Tesla Inc.’in Avrupa'da Tam Otonom Sürüş (FSD) teknolojisini hızlı bir şekilde yaygınlaştırma planı, birden fazla AB ülkesinden regülatörlerin sistemin güvenliğine ilişkin derin şüphelerini dile getirmesiyle ciddi bir dirençle karşılaşıyor. Bu durum, otomobil üreticisinin 2026 hedefleri önünde büyük bir engel teşkil ediyor.
Tesla CEO'su Elon Musk, Hollanda yol otoritesi RDW'nin geçici onay vermesinin ardından 22 Nisan'daki konferans görüşmesinde, "Diğer pek çok ülkede de onay almayı bekliyoruz" diyerek güven tazeledi. Ancak iç yazışmalar; İsveç, Finlandiya ve Norveç'teki düzenleyicilerin, sistemin hız yapma eğilimi ve buzlu yollardaki güvenilirliği konusunda alarm verdiğini ortaya koyuyor.
18 aylık testlerin ardından verilen Hollanda onayı, Tesla'nın yeni teknolojiler için bir muafiyet olan Madde 39 kapsamında FSD'yi daha geniş Avrupa kullanımı için önermesine olanak tanıyor. Öneri, Salı günü AB Motorlu Araçlar Teknik Komitesi'nde (TCMV) tartışılacak ancak oylamanın en erken Temmuz veya Ekim ayına kadar yapılması beklenmiyor. AB genelinde onay için Tesla'nın, blok nüfusunun %65'ini temsil eden 27 üye ülkeden 15'inin "nitelikli çoğunluk" oyuna ihtiyacı var.
Bu düzenleyici çıkmaz, 2025'te Avrupa satışları %27 oranında düşen Tesla için kritik önem taşıyor. Şirket, denetimli bir sürüş yardım sistemi olarak netleştirdiği abonelik tabanlı FSD'yi, temel bir gelir kaynağı ve bölgede yükselen Çinli elektrikli araç üreticileriyle rekabet etmek için vazgeçilmez bir unsur olarak görüyor.
Hollanda Onayına Rağmen Düzenleyici Şüpheler Artıyor
Hollanda RDW otoritesi, yol güvenliğinde potansiyel iyileşmeleri gerekçe göstererek FSD'nin tüm Hollanda yollarında kullanımını geçici olarak onaylasa da, ticari olarak hassas bilgileri öne sürerek test verilerini kamuoyuyla paylaşmadı. Bu şeffaflık eksikliği, diğer ulusal kurumların endişelerini gidermeye yetmedi. Finlandiya ulaştırma ajansından bir yetkili olan Jukka Juhola, Ocak ayında diğer regülatörlere gönderdiği bir e-postada, "Buzlu 80 km/s yollarda bile eller serbest sürüşe izin veren bir sistemi gerçekten tanıtıyorlar mı?" diye yazdı.
Endişeler sadece olumsuz koşullardaki performansla sınırlı değil. İsveç Ulaştırma Ajansı müfettişi Hans Nordin, sistemin hız sınırlarını aşmaya verdiği izni sorgularken, diğer İskandinav düzenleyiciler sistemin geyik gibi ani engellerle nasıl başa çıkacağını sordu. "Tam Otonom Sürüş (Denetimli)" isminin kendisi de, sürücülere sistemin yetenekleri hakkında yanıltıcı bir izlenim verebileceği ve dikkatsizliğe yol açabileceği gerekçesiyle inceleme altına alındı.
Tesla'nın Sıra Dışı Lobıcılık Stratejisi
Sürtünmeyi artıran bir diğer unsur da Tesla'nın müşterilerini doğrudan regülatörlere lobi yapmaya teşvik etme stratejisi oldu. Musk'ın bir hissedarlar toplantısındaki eylem çağrısının ardından düzenleyiciler, Tesla sahiplerinden gelen e-posta yağmuruna tutulduklarını bildirdi. Kamuoyu desteğini göstermeyi amaçlayan bu hamle ters tepmiş gibi görünüyor. Norveç Kamu Yolları İdaresi'nden Stein-Helge Mundal, düzenleyicilerin "yanıltılmış tüketicilere cevap vermek için çok fazla çaba harcaması gerekeceğini" belirtti. Hatta Tesla'nın kendi AB Politikası ve İş Geliştirme Müdürü Ivan Komusanac bile bir e-postasında "bu tür e-postaların genellikle onay süreci için yardımcı olmadığını" kabul etti.
Tesla için izlenecek yol belirsiz. TCMV lehine oy kullansa bile, karşıt devletler yine de yasal itirazlarda bulunabilir. Tersine, bir ret kararı FSD'yi Avrupa'da tamamen engellemez, çünkü bireysel üye devletler hala geçici onay verebilir. Ancak bu durum, AB'nin tek pazarının bütünlüğünü bozacak ve Tesla'nın Musk tarafından FSD onayından sonraki mantıklı adım olarak görülen kıta çapındaki robotaksi ağı hedeflerini karmaşıklaştıracak parçalı bir düzenleyici ortam yaratacaktır. Şirket, FSD (Denetimli) filosuyla şimdiden 10 milyar milin üzerinde yol kat etti, ancak denetimsiz bir gelecekte sorumluluk soruları hala çözülmemiş büyük bir mesele olmaya devam ediyor.
Bu makale sadece bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi teşkil etmez.
