ABD'de fabrika faaliyeti iki yılın zirvesinde: ISM PMI 54'e yükseldi

ABD imalat sektörü Mayıs 2022'den bu yana en hızlı genişlemeyi kaydetti ve ISM PMI 54'e yükselerek analist beklentilerini geride bıraktı.

ABD imalat sektörü Mayıs ayında iki yılı aşkın bir sürenin en hızlı genişlemesini kaydetti. Tedarik Yönetimi Enstitüsü'nün (ISM) satın alma yöneticileri endeksi (PMI) 54'e yükselerek The Wall Street Journal tarafından ankete katılan ekonomistlerin 53,2'lik konsensüs tahminini aştı. 50'nin üzerindeki okumalar sektörde genişlemeye işaret ederken, Mayıs ayı fabrika sektörü için art arda beşinci büyüme ayı oldu.

Ankete göre, ISM'nin yeni siparişler ve üretim alt endeksleri ay içinde güçlendi. S&P Global'den ayrı bir gösterge de bu eğilimi doğruladı. S&P'nin ABD İmalat PMI'ı Mayıs'ta 55,1 olarak gerçekleşerek 55,3'lük öncü tahminin hafif altında kalsa da Mayıs 2022'den bu yana en yüksek okuma oldu. S&P anketi, Nisan ayından bu yana üretimdeki en keskin artışa işaret ederek talebin imalat tabanında güçlü kalmaya devam ettiğini gösterdi.

Veriler, imalat sektörünün uzun süreli bir zayıflık döneminin ardından ivme kazandığına işaret ediyor. Bu ivmede güçlü iç talep, stok yenileme ve CHIPS Yasası ile diğer sanayi politikası girişimlerine bağlı devam eden yerelleşme çabaları etkili oluyor. Bununla birlikte, ISM anketinin ödenen fiyatlar bileşeninin yüksek kaldığı tahmin ediliyor — S&P anketi girdi maliyetlerinde keskin bir artış gösterdi ve firmalar daha yüksek akaryakıt, petrol, metal ve nakliye fiyatlarına dikkat çekti. Tedarikçi teslimat süreleri art arda yedinci ay uzarken, bu durum artan maliyetleri yansıtamayan üreticilerin marjlarını sıkıştırabilecek fiyat baskıları yaratıyor.

Beklenenden güçlü gelen okuma, Fed'in politika hesaplarını zorlaştırıyor. İmalat faaliyetinin hızlanması ve girdi maliyeti baskılarının sürmesiyle birlikte yakın vadeli faiz indirimi ihtimali zayıflıyor. Fed fon vadeli işlemlerine göre, piyasalar şu anda veri açıklaması öncesine kıyasla Eylül ayında bir faiz indirimine daha düşük olasılık veriyor. Raporun ardından 10 yıllık Hazine tahvili getirisi dört baz puan artarak yüzde 4,51'e yükselirken, yatırımcılar faiz indirimi bahislerini azalttı; dolar endeksi de belli başlı para birimleri karşısında hafif yükseldi. S&P 500'ün sanayi sektörü, erken işlemlerde genel endeksin üzerinde performans gösterirken, Dow Jones Ulaştırma Ortalaması da verilerin sürdürülebilir ekonomik büyüme beklentilerini güçlendirmesiyle değer kazandı.

ISM PMI'ın en son 54'ün üzerine çıkması Mayıs 2022'de gerçekleşmişti. Endeks o dönemde 55,4 seviyesindeydi ve ardından Ocak ayında sona eren 17 aylık 50 eşiğinin altında kalma dönemine girmişti. Bu dönem, politika yapıcıların Mart 2022 ile Temmuz 2023 arasında faizleri 525 baz puan artırdığı Fed'in on yılların en agresif sıkılaştırma döngüsüyle aynı zamana denk gelmişti. Mevcut genişleme ise bunun aksine istikrarlı faiz oranları ortamında gerçekleşiyor; Fed fon oranı Aralık ayındaki son indirimin ardından yüzde 4,25 ila yüzde 4,50 aralığında tutuluyor. Piyasalar için asıl soru, bu imalat gücünün sürdürülebilir bir toparlanmayı mı yoksa olası tarife artışları öncesinde stok yenilemeden kaynaklanan geçici bir sıçramayı mı temsil ettiği.

Güçlenen fabrika sektörü ile hâlâ yüksek olan fiyat baskıları arasındaki ayrışma, Fed için zorlu bir zemin oluşturuyor. Ekonominin mal tarafı direnç gösterirken, merkez bankasının tercih ettiği enflasyon ölçütleri — çekirdek PCE deflatörü — yüzde 2 hedefinin üzerinde yapışkan seyretmeye devam ediyor. 17-18 Haziran'daki bir sonraki Fed kararında, komitenin ekonomik ivmeye ilişkin değerlendirmesinde, özellikle ekonomik projeksiyonlar özeti ve faiz beklentilerini gösteren nokta grafiğinde herhangi bir değişiklik olup olmayacağı yakından izlenecek.

Küresel ölçekte, ABD verileri diğer bölgelerdeki eğilimlerin aksine bir tablo çiziyor. Japonya'da fabrika büyümesi Mayıs ayında maliyet baskılarının artmasıyla yavaşladı ve au Jibun Bank Japonya İmalat PMI'ı önceki aya göre geriledi. Türkiye'de imalat sektörü, PMI'ın 49,8'e yükselmesiyle istikrara yaklaştı — hâlâ daralma bölgesinde olmakla birlikte Mart 2024'ten bu yana en yüksek seviyeye ulaşan endeks, ihracat siparişlerinin 21 ay sonra ilk kez büyümeye geçtiğini gösterdi. Bu ayrışma, ABD ekonomisinin diğer büyük imalat ekonomilerine kıyasla göreceli gücünü vurguluyor; bu durum doların gelişmiş piyasa para birimleri karşısında talep görmesini sağlarken, dolar cinsinden varlıklar lehine faiz farklılıklarının genişlemesine katkıda bulunuyor.

Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.