ABD-İran anlaşması, petrol stokları 40 yılın en düşük seviyesindeyken Hürmüz Boğazı'nı yeniden açıyor

ABD ve İran Pazar günü Hürmüz Boğazı'nı yeniden açan bir ateşkes anlaşmasına vardı, ancak 15 haftalık abluka küresel petrol stoklarını 1980'lerin başından bu yana görülmeyen seviyelere düşürdü.

ABD ve İran Pazar günü Hürmüz Boğazı'nı ücretsiz gemi geçişine açan bir ateşkes anlaşmasına vardı, ancak 15 haftalık abluka Amerikan stratejik rezervlerini 40 yılı aşkın sürenin en düşük seviyesine indirdi.

"Ham petrolde birikmiş olan jeopolitik risk primi, yatırımcıların petrol akışlarının yeniden başlama olasılığını fiyatlamasıyla oldukça agresif bir şekilde geri çekiliyor," dedi KCM Trade baş piyasa analisti Tim Waterer.

Brent ham petrol vadeli işlemleri Pazartesi günü %4,2 düşüşle varil başına 83,68 dolara gerilerken, West Texas Intermediate %4,9 düşüşle 80,75 dolara indi — her ikisi de üç ayın en düşük seviyesine ulaştı. Düşüşler, Başkan Donald Trump'ın Truth Social'da "Hürmüz Boğazı'nın ücretsiz geçişe açılması"nın ABD deniz ablukasının kaldırılmasıyla birlikte onaylandığını duyurmasının ardından Cuma günü yaşanan %3'lük düşüşü genişletti. İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi anlaşmayı doğruladı ve resmi imza töreninin 19 Haziran'da İsviçre'de yapılması planlanıyor.

Anlaşma acil arz kesintisi riskini ortadan kaldırıyor, ancak küresel petrol stoklarındaki hasar bir gecede tersine çevrilemez. ABD, Mart sonundan bu yana Stratejik Petrol Rezervi'nden (SPR) yaklaşık 66 milyon varil çekti ve Trump yönetimi toplamda 172 milyon varillik bir serbest bırakma yetkisi verdi. Haftada yaklaşık 9 milyon varil olan mevcut çekim hızında, bu kotanın Eylül başında tükenmesi ve SPR'yi yaklaşık 243 milyon varile düşürmesi bekleniyor — bu, Ağustos 1983'ten bu yana en düşük seviye.

Stratejik rezervler kırmızı çizgiye yaklaşıyor

1973 Arap petrol ambargosundan sonra inşa edilen ve Körfez Kıyısı boyunca tuz mağaralarında depolanan SPR, 2009'da 700 milyon varilin üzerinde zirve yapmıştı. 5 Haziran itibarıyla 349,2 milyon varil seviyesindeydi ve bu üç yılın en düşük seviyesiydi. Ticari stoklar da baskı altında. ABD ham petrolü için fiyatlandırma merkezi olan Oklahoma'daki Cushing depolama tankları 21 milyon varile düştü ve yaklaşık 1 milyon varillik son haftalık düşüş, seviyeleri operasyonel sorunların ortaya çıktığı 20 milyon varil eşiğine doğru itiyor.

"Deponun dibine vurduğunuzda, tüm operasyon durma noktasına gelir," dedi Novi Labs birimi RBN Energy'de rafine yakıt analizleri yönetici direktörü John Auers. Tankların, çıkış konumları ve tortu birikimi nedeniyle düzgün çalışması için genellikle kapasitenin %10 ila %15'ine ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Enerji yöneticileri fiyat artışları konusunda uyarıyor

Sektör liderleri, yönetime kıyasla daha temkinli bir ton kullandı. ExxonMobil kıdemli başkan yardımcısı Neil Chapman, ABD'nin "benzeri görülmemiş stok seviyelerine" yaklaştığını ve kritik eşiğin aşılması durumunda fiyatların keskin bir şekilde yükseleceği uyarısında bulundu. Chevron CEO'su Mike Wirth, Enerji Bakanı Chris Wright'ın ABD askeri yardımıyla Basra Körfezi'nden günde 7 milyon varil petrol çıktığı iddiasını alenen reddederek gerçek hacimlerin daha düşük olduğunu söyledi.

Quantum Capital Group'dan Wil VanLoh daha açık sözlüydü: "Bu iş çirkinleşecek." Küresel piyasanın, Boğaz'ın kapanmasıyla fiilen mahsur kalan günlük 10 milyon varillik arzı daha önce ciddi fiyat sonuçları olmadan kaybetmediğini belirtti.

Anlaşma yalnızca acil ateşkes ve seyrüsefer haklarını kapsıyor. İran'ın nükleer zenginleştirme programıyla ilgili daha geniş bir müzakere — temel çözülmemiş mesele — 60 günlük ateşkes döneminde başlayacak. İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya'dan oluşan E4 ülkeleri Pazar günü, İran'ın nükleer programıyla ilgili adımlarına karşılık olarak İran'a yönelik yaptırımları kaldırmaya hazır olduklarını açıkladı. Commonwealth Bank of Australia emtia stratejisti Vivek Dhar, Boğaz'dan geçen petrol akışlarının savaş öncesi seviyelerin yalnızca %60 ila %70'ine ulaşmasının, küresel piyasaları çatışmadan önce var olan arz fazlası koşullarına döndürmek için yeterli olacağını belirtti.

Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.