Xellar Biosystems, ilaç keşfinin geleceğinin yalnızca daha iyi algoritmalara değil, sektörün daha önce hiç ulaşamadığı bir ölçekte insana özgü biyolojik veri üretimine bağlı olduğuna inanıyor.
2022 yılında kurulan Boston merkezli bir girişim olan Xellar Biosystems, 3D Biyo Zeka platformu olarak adlandırdığı yapıyı inşa etmek üzere 50 milyon dolarlık Seri A ve A+ finansman turunu tamamladığını duyurdu. Bu platform; çip üzerinde organ sistemleri, laboratuvar otomasyonu, yüksek içerikli görüntüleme, çoklu-omik analizi ve yapay zeka destekli biyolojik modellemeyi kapsayan entegre bir yapı sunuyor. Şirket, yapay zekanın tek başına ilaç keşfinin temel darboğazını — ölçeklenebilir ve insana özgü biyolojik veri eksikliğini — çözemeyeceğini savunuyor.
Xellar Kurucusu ve CEO'su Dr. Xin Xie, "Yapay zeka tek başına ilaç keşfinde devrim yaratmayacak. Gelecek, yüksek kaliteli insan verisini büyük ölçekte üretebilen organizasyonlara ait. Çip üzerinde organ sistemleri, otomasyon ve yapay zekanın kapalı döngü bir volan içinde birlikte çalışması gerektiğine inanıyoruz. Misyonumuz, biyolojiyi gözlemlediğimiz bir şey olmaktan çıkarıp sistematik olarak anlayabileceğimiz, modelleyebileceğimiz ve nihayetinde tahmin edebileceğimiz bir alana dönüştürmektir." dedi.
Geleneksel klinik öncesi ilaç geliştirme süreçleri, insan sonuçlarını tahmin etmede çoğu zaman başarısız olan hayvan modellerine veya basitleştirilmiş in vitro testlere dayanıyor — Biotechnology Innovation Organization'ın sektör verilerine göre, Faz 1 klinik deneylere giren ilaçların kabaca yüzde 90'ının pazara hiç ulaşamamasının temel nedeni de bu. Xellar'ın yaklaşımı, bu modellerin yerine insan çip üzerinde organ sistemlerini koyuyor: karaciğer, akciğer veya kalp gibi organların yapısını ve işlevini taklit eden, canlı insan hücreleriyle kaplı mikroakışkan cihazlar. Bu çipler, fizyolojik olarak uygun koşullar altında dinamik, çok boyutlu veriler üretiyor ve şirket bu verileri etki mekanizması, toksisite, hastalık ilerlemesi ve tedavi yanıtını tahmin etmek üzere tasarlanmış makine öğrenimi modellerine besliyor.
50 milyon dolarlık bu yatırım, biyoteknoloji sektörünün uzun süren bir durgunluğun ardından erken aşama finansmanda temkinli bir toparlanma gördüğü bir dönemde geliyor. Silicon Valley Bank'ın 2026 yıllık sağlık raporuna göre, 2025'te biyoteknolojideki Seri A turlarının ortalaması 42 milyon dolardı ve Xellar'ın turu sektör medyanının kabaca yüzde 19 üzerinde gerçekleşti. Şirket, değerlemesini veya katılımcı yatırımcıların isimlerini açıklamadı.
Xellar, elde ettiği fonları otomatize edilmiş biyolojik veri üretim yeteneklerini genişletmek, yapay zeka ve hesaplamalı biyoloji ekiplerini güçlendirmek ve sanal hücre teknolojilerinin — hücresel davranışı simüle eden ve nihayetinde fiziksel deney ihtiyacını azaltabilecek hesaplamalı modeller — geliştirilmesini hızlandırmak için kullanmayı planlıyor. Şirketin, ıslak laboratuvar deneyleri ile hesaplamalı modellemeyi birleştiren kapalı döngü sistemi, onu hücresel görüntüleri analiz etmek için yapay zeka kullanan Recursion Pharmaceuticals ve ilaç hedef keşfine üretken yapay zeka uygulayan Insilico Medicine gibi firmaların da bulunduğu rekabetçi bir alana konumlandırıyor. Bu şirketlerden farklı olarak Xellar'ın farklılaştırıcı unsuru, yalnızca kamuya açık veya lisanslı veri kümelerine güvenmek yerine veri üretim donanımının — çip üzerinde organ sistemleri ve otomatik laboratuvarların — sahibi olması.
Yatırımcılar için asıl soru, Xellar'ın platformunu bir araştırma aracından gelir getiren bir işletmeye dönüştürüp dönüştüremeyeceği. Şirket, gelir, nakit akış süresi veya ticari ortaklıklarını açıklamadı. Biyoteknoloji platform şirketleri, ilaç geliştiricilere kıyasla genellikle daha uzun bir karlılık yoluna sahiptir çünkü ilaç ortaklarını belirli bir terapötik varlık yerine veri ve içgörüler için ödeme yapmaya ikna etmeleri gerekir. Grand View Research'a göre, yapay zeka destekli ilaç keşfi için daha geniş pazar 2025'te 1,5 milyar dolar olarak değerlenirken, 2032'ye kadar yıllık bileşik yüzde 29 oranında büyümesi öngörülüyor.
Bu makale yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.