Mạng Cosmos bao gồm nhiều chuỗi khối độc lập, song song, được gọi là các vùng (zones), mỗi vùng được vận hành bởi các giao thức đồng thuận Byzantine Fault-Tolerant (BFT) truyền thống như Tendermint (đã được sử dụng bởi các nền tảng như ErisDB). Một số vùng đóng vai trò như trung tâm (hub) đối với các vùng khác, cho phép nhiều vùng kết nối và hoạt động cùng nhau thông qua một hub chung. Kiến trúc này là một ứng dụng tổng quát hơn của khái niệm sidechains trên Bitcoin, sử dụng các thuật toán BFT cổ điển và Proof-of-Stake, thay vì Proof-of-Work.Cosmos có thể tương tác với nhiều ứng dụng và tiền mã hóa khác, điều mà hầu hết các chuỗi khối khác không thể thực hiện tốt. Bằng cách tạo một vùng mới, bạn có thể kết nối bất kỳ hệ thống chuỗi khối nào vào Cosmos hub và chuyển token qua lại giữa các vùng đó, mà không cần đến bên trung gian.
Trong khi Cosmos Hub là một sổ cái phân tán đa tài sản, thì có một loại token bản địa đặc biệt gọi là atom. Atom có ba trường hợp sử dụng: như một cơ chế ngăn chặn thư rác (spam), như token để đặt cược (staking), và như một phương tiện biểu quyết trong quản trị.
Là một cơ chế ngăn chặn spam, Atom được dùng để trả phí giao dịch. Phí có thể tỷ lệ thuận với lượng tài nguyên tính toán yêu cầu cho giao dịch, tương tự như khái niệm "gas" trên Ethereum. Việc phân bổ phí được thực hiện trong giao thức và được mô tả chi tiết tại đây.
Là các token dùng để đặt cược, Atom có thể được "gắn kết" (bonded) để nhận phần thưởng từ việc tạo khối mới. Bảo mật kinh tế của Cosmos Hub phụ thuộc vào số lượng Atom được đặt cược. Số lượng Atom được thế chấp càng lớn thì mức độ "đầu tư" (skin in the game) càng cao và chi phí để tấn công mạng sẽ càng đắt đỏ. Do đó, số lượng Atom được gắn kết càng lớn thì mức độ bảo mật kinh tế của mạng càng cao.
Những người nắm giữ Atom có thể tham gia quản trị Cosmos Hub bằng cách bỏ phiếu cho các đề xuất dựa trên số Atom họ đã đặt cược.