Key Takeaways:
Đầu tư vốn mạo hiểm vào AI trong ba tháng đầu năm 2026 gần bằng tổng mức đầu tư của cả năm trước đó.
Vốn mạo hiểm toàn cầu đã triển khai kỷ lục 300 tỷ USD trong quý đầu tiên của năm 2026, với tỷ lệ chưa từng có là 80%, tương đương 242 tỷ USD, chảy vào các công ty trí tuệ nhân tạo. Dòng vốn khổng lồ này, vượt qua tất cả tổng mức đầu tư cả năm trước năm 2018, đánh dấu một sự thay đổi thị trường mang tính lịch sử khi một số ít phòng thí nghiệm AI có trụ sở tại Hoa Kỳ đang hấp thụ đại đa số nguồn vốn toàn cầu.
"Quý đầu tiên không giống với bất kỳ quý nào khác đối với đầu tư mạo hiểm, được thúc đẩy bởi chi tiêu chưa từng có cho tính toán AI và các phòng thí nghiệm tiên phong," các nhà phân tích của Crunchbase cho biết trong một báo cáo cập nhật ngày 1 tháng 4. "Chu kỳ này cũng đang được xây dựng trong thế giới vật lý, với nguồn vốn khổng lồ không chỉ đổ vào phần mềm, mà còn vào cơ sở hạ tầng, xe tự lái, robot và sản xuất."
Sự tập trung vốn diễn ra rất rõ rệt, với bốn công ty huy động được 65% tổng số vốn đầu tư mạo hiểm toàn cầu, theo dữ liệu của Crunchbase. OpenAI dẫn đầu với vòng gọi vốn lịch sử 122 tỷ USD, tiếp theo là đối thủ Anthropic với 30 tỷ USD, xAI của Elon Musk với 20 tỷ USD và công ty xe tự lái Waymo với 16 tỷ USD. Tổng cộng, các công ty có trụ sở tại Hoa Kỳ đã huy động được 250 tỷ USD, chiếm 83% tổng vốn toàn cầu trong quý.
Sự tập trung vốn cực độ tạo ra một thị trường phân cực, mang lại lợi ích cho một vài công ty tập trung vào AI như Nvidia (NASDAQ: NVDA) và Microsoft (NASDAQ: MSFT) trong khi khiến các lĩnh vực công nghệ không thuộc AI bị thiếu vốn. Động lực này gây áp lực buộc thị trường IPO phải mở cửa trở lại cho một lượng lớn các công ty tư nhân có định giá cao và buộc các nhà đầu tư phải đặt câu hỏi về định giá của các công ty nằm ngoài hệ sinh thái AI.
Sự gia tăng đột biến về nguồn vốn trong Quý 1 được định nghĩa bởi động lực "người thắng được tất cả". 188 tỷ USD huy động được bởi chỉ bốn công ty đã đẩy giá trị của Bảng xếp hạng Kỳ lân Crunchbase tăng thêm 900 tỷ USD chỉ trong một quý, mức tăng lớn nhất từng được ghi nhận. Xu hướng này đánh dấu một sự khác biệt đáng kể so với các năm trước, nơi vốn được phân bổ rộng rãi hơn trong môi trường startup. Giờ đây, đầu tư mạo hiểm là một cuộc đua đặt cược lớn để ủng hộ một vài người chiến thắng tiềm năng trong không gian mô hình nền tảng.
Quy mô của các khoản đầu tư này phản ánh các khoản chi phí vốn khổng lồ cần thiết để cạnh tranh trong lĩnh vực AI tiên phong. Ví dụ, vòng gọi vốn kỷ lục 122 tỷ USD của OpenAI nhằm tài trợ cho việc phát triển các mô hình tiên tiến hơn và cơ sở hạ tầng tính toán khổng lồ cần thiết để đào tạo chúng, một quá trình xây dựng mang lại lợi ích trực tiếp cho các nhà cung cấp phần cứng như Nvidia.
Trong khi thị trường Hoa Kỳ tập trung các khoản đặt cược, bối cảnh AI của Châu Âu lại đưa ra một bức tranh khác. Theo dữ liệu của PitchBook, AI chiếm 62% giá trị thương vụ mạo hiểm tại Châu Âu vào năm 2026, nhưng thị trường được coi là ít bão hòa hơn. Điều này đã cho phép sự xuất hiện của các nhà lãnh đạo chuyên biệt, chẳng hạn như Advanced Machine Intelligence có trụ sở tại Paris, công ty đã huy động được vòng hạt giống 1,03 tỷ USD vào tháng 3, một trong những vòng lớn nhất trong lịch sử Châu Âu.
Cơn sốt tài chính này cũng đang thúc đẩy xu hướng hợp nhất song song. Khi các nhà lãnh đạo giàu tiền mặt xuất hiện, họ đang tích cực thâu tóm các công ty nhỏ hơn để đảm bảo công nghệ và tài năng. OpenAI đã thực hiện sáu vụ mua lại chỉ riêng trong quý đầu tiên, theo Crunchbase. Điều này phản ánh sự bùng nổ M&A trị giá 1,2 nghìn tỷ USD rộng lớn hơn trong quý đầu tiên, khi chiến lược của các tập đoàn chuyển từ phòng thủ sang chạy đua giành ưu thế công nghệ, cho thấy cả thị trường tư nhân và đại chúng đang được định hình lại bởi cùng một lực đẩy từ AI. Đối với các nhà đầu tư, thách thức hiện nay là xác định một vài công ty có thể tích hợp hiệu quả các khoản đầu tư và mua lại trị giá hàng tỷ USD này.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
