Việc Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) dự kiến nâng lãi suất lên 1% diễn ra trong bối cảnh vị thế bán khống đồng yen ở mức cao nhất trong 9 năm, tạo tiền đề cho một cuộc tháo chạy khỏi các giao dịch carry trade, có thể gây chấn động trên khắp các thị trường toàn cầu.
Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) dự kiến sẽ nâng lãi suất lên 1% vào thứ Ba, mức cao nhất kể từ năm 1995, khi các vị thế bán khống đồng yen đầu cơ ở mức 115.000 hợp đồng — mức đỉnh 9 năm — đe dọa một cuộc tháo chạy dữ dội khỏi các giao dịch carry trade vốn đã nâng đỡ các tài sản rủi ro trên toàn cầu.
"Việc tích lũy lớn các vị thế bán khống đầu cơ đối với đồng yen làm gia tăng rủi ro xảy ra một đợt siết chặt (short squeeze) mạnh nếu BOJ báo hiệu sẽ thắt chặt chính sách mạnh mẽ hơn," Seisaku Kameda, cựu chuyên gia kinh tế trưởng tại Ngân hàng Trung ương Nhật Bản, cho biết.
Quyết định này, lần đầu tiên kể từ tháng 12, được đưa ra khi lạm phát bán buôn của Nhật Bản tăng vọt lên 6,3% trong tháng 5, mức cao nhất trong 3 năm, do chi phí năng lượng leo thang từ xung đột Trung Đông. Đồng yen đã dao động gần mức 160 yen đổi 1 đô la, mức đã khiến Bộ Tài chính Nhật Bản chi kỷ lục 11,7 nghìn tỷ yen (73,12 tỷ đô la) để can thiệp vào tháng 4. Thị trường đang định giá thêm một lần tăng lãi suất nữa trong năm nay.
Tác động vượt ra ngoài biên giới Nhật Bản. Một đồng yen mạnh lên và việc tháo chạy nhanh chóng khỏi các giao dịch carry trade — nơi nhà đầu tư vay yen với lãi suất thấp để đầu tư vào các tài sản có lợi suất cao hơn ở nước ngoài — có thể gây ra biến động trên toàn bộ thị trường cổ phiếu, trái phiếu và tiền điện tử toàn cầu. Kịch bản này tương tự tháng 7 năm 2024, khi một đợt tăng lãi suất của BOJ khiến bitcoin lao dốc từ khoảng 65.000 đô la xuống 50.000 đô la chỉ trong vòng một tuần.
Việc Vắng Mặt của Thống đốc Ueda Làm Gia Tăng Bất Ứng
Thống đốc Kazuo Ueda sẽ vắng mặt trong cuộc họp để điều trị nội trú một khối nang nhiễm trùng ở gan, để lại Phó Thống đốc Shinichi Uchida đảm nhận việc thông báo với giới truyền thông. Theo ông Kameda, Uchida, người vừa mới xuất viện vào tháng trước, dự kiến sẽ khẳng định lại quyết tâm tiếp tục nâng lãi suất của BOJ trong khi tránh đưa ra định hướng rõ ràng về thời điểm. Tám thành viên Hội đồng quản trị còn lại của BOJ được cho là phần lớn ủng hộ việc tăng lãi suất, với ba người đã đề xuất động thái lên 1% tại cuộc họp tháng 4.
Thỏa thuận hòa bình Iran được ký kết hôm thứ Sáu, khiến giá dầu lao dốc và chứng khoán toàn cầu tăng vọt, làm phức tạp thêm thông điệp của BOJ. Chi phí năng lượng thấp hơn có thể làm giảm bớt áp lực lạm phát, có khả năng làm giảm sự cấp bách cho việc thắt chặt hơn nữa. "Với đà giảm của giá dầu, rủi ro lạm phát tăng tốc có thể yếu đi," Masahito Sugawara, chiến lược gia cấp cao tại Daiwa Securities, nhận định. "Các nhà đầu tư thị trường đã chuẩn bị cho lập trường diều hâu từ BOJ, nhưng các bình luận sau cuộc họp có thể không diều hâu như họ kỳ vọng."
Chuỗi Lây Lan Xuyên Tài Sản
Quyết định của BOJ diễn ra trong một tuần hiếm hoi khi bốn ngân hàng trung ương lớn — Fed, BOE, RBA và BOJ — đều tổ chức các cuộc họp chính sách. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), hiện do Kevin Warsh chủ trì trong cuộc họp FOMC đầu tiên của ông, được dự đoán rộng rãi sẽ giữ nguyên lãi suất ở mức 5,25% đến 5,5%, không thay đổi kể từ tháng 7 năm 2023. Ngân hàng Trung ương Anh (BOE) cũng được dự báo sẽ giữ nguyên lãi suất. Ngân hàng Trung ương Brazil là nước duy nhất cắt giảm lãi suất, dự kiến hạ lãi suất chuẩn từ 14,5%.
Đối với thị trường tiền tệ, biến số chính là liệu giọng điệu của ông Uchida có đáp ứng được kỳ vọng về việc thắt chặt hơn nữa hay không. Nếu BOJ thực hiện đúng đợt tăng lãi suất như dự kiến nhưng báo hiệu sự thận trọng, phe bán khống yen có thể được củng cố, đẩy tỷ giá đô la-yen trở lại gần mức 161 — một mức có thể kích hoạt thêm các biện pháp can thiệp. Nếu ông Uchida có giọng điệu diều hâu hơn, đồng yen có thể mạnh lên mạnh mẽ, khiến các vị thế bán khống kỷ lục bị tháo dỡ và gây chấn động qua các tài sản rủi ro.
Lần gần đây nhất BOJ sử dụng ngôn ngữ diều hâu tương tự là vào tháng 7 năm 2024, khi ngân hàng này nâng lãi suất và báo hiệu sẽ thắt chặt hơn nữa. Đồng yen tăng vọt, Nikkei giảm 12% trong hai tuần, và bitcoin mất 23% giá trị. Với các vị thế bán khống yen hiện tại thậm chí còn lớn hơn so với thời điểm đó, khả năng lịch sử lặp lại — hoặc tồi tệ hơn — là hoàn toàn có thật.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
