Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBOC) đã phát tín hiệu rằng họ khó có thể cắt giảm thêm lãi suất trong năm 2026, loại bỏ các ngôn từ chính về khả năng nới lỏng khỏi báo cáo hàng quý mới nhất khi phải đối mặt với rủi ro lạm phát gia tăng từ cuộc chiến ở Iran. Động thái này được coi là một lợi thế cho lợi nhuận của các ngân hàng Trung Quốc, có khả năng chấm dứt chu kỳ thu hẹp biên lợi nhuận.
HSBC Research lưu ý trong một báo cáo rằng việc ngân hàng trung ương loại bỏ từ ngữ về “khả năng cắt giảm RRR hoặc lãi suất” đã làm giảm kỳ vọng của thị trường về bất kỳ đợt cắt giảm Lãi suất cho vay cơ bản (LPR) nào trong phần còn lại của năm 2026. “Nhìn chung, nhà môi giới tin rằng việc mở rộng NIM có thể đi kèm điều kiện, nhưng khả năng mở rộng thu nhập lãi thuần đối với các ngân hàng Trung Quốc là cao,” HSBC cho biết. LPR kỳ hạn một năm của Trung Quốc hiện ở mức 3,45%, trong khi lãi suất kỳ hạn 5 năm, được cắt giảm lần cuối vào tháng 2, là 3,95%.
Sự chuyển dịch diều hâu của PBOC diễn ra khi giá sản xuất tăng 2,8% trong tháng 4 so với một năm trước đó, tốc độ nhanh nhất kể từ tháng 7 năm 2022, theo dữ liệu của Bloomberg. Trong báo cáo của mình, ngân hàng trung ương cảnh báo về nhu cầu “giám sát chặt chẽ” rủi ro lạm phát nhập khẩu từ giá dầu và hàng hóa toàn cầu cao hơn. Nhằm hỗ trợ thêm biên lợi nhuận của ngân hàng, các nhà quản lý có kế hoạch phân loại các khoản tiền gửi định kỳ liên ngân hàng có mức giá cao hơn 10 điểm cơ bản so với Lãi suất chào mời liên ngân hàng Thượng Hải (SHIBOR) là “lãi suất cao”, thúc giục các ngân hàng giới hạn các khoản tiền gửi đó ở mức 10% tổng số tiền gửi bắt đầu từ quý 3.
Sự thay đổi chính sách này cho thấy Bắc Kinh đang ưu tiên ổn định tài chính và lợi nhuận ngân hàng hơn là các biện pháp kích thích trên diện rộng trong bối cảnh áp lực lạm phát toàn cầu, vốn đã đẩy dầu Brent lên gần 105 USD/thùng. Đối với các nhà đầu tư, sự thay đổi này củng cố luận điểm đầu tư vào các ngân hàng quốc doanh lớn như Industrial & Commercial Bank of China Ltd. (ICBC) và China Construction Bank Corp. (CCB), những đơn vị có thu nhập có thể tăng đáng kể nhờ chi phí vốn thấp hơn và lãi suất cho vay ổn định.
Áp lực lạm phát gia tăng
Trong báo cáo chính sách tiền tệ quý đầu tiên, PBOC tuyên bố rằng “các sự kiện địa chính trị gần đây ở Trung Đông đã đẩy giá dầu thô quốc tế và một số hàng hóa lên cao, góp phần vào sự phục hồi của các chỉ số giá tại Trung Quốc.” Trong khi cam kết duy trì chính sách tiền tệ “nới lỏng vừa phải” để hỗ trợ mục tiêu tăng trưởng 5% của nền kinh tế, trọng tâm của ngân hàng trung ương rõ ràng đã chuyển sang quản lý tác động của chi phí gia tăng.
Lo ngại này phản ánh tâm lý của các ngân hàng trung ương toàn cầu khác. Tại Hoa Kỳ, Chỉ số giá sản xuất tháng 4 đã tăng mạnh 1,4% so với tháng trước, gần gấp ba lần so với kỳ vọng của các nhà kinh tế, với cuộc chiến ở Iran được coi là động lực chính khiến chi phí cao hơn. Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ đã giữ lãi suất chuẩn ổn định ở mức 3,5% đến 3,75% trong cả năm trong bối cảnh lạm phát tương tự.
‘Chống nội quyển’ cho các ngân hàng
Hướng dẫn mới về tiền gửi liên ngân hàng là một biện pháp trực tiếp nhằm kiềm chế sự cạnh tranh giá gay gắt giữa các ngân hàng để huy động vốn, một thực trạng được mô tả là “nội quyển” (involution - cạnh tranh quá mức). Bằng cách hạn chế việc sử dụng lãi suất trên mức thị trường cho các khoản tiền gửi định kỳ liên ngân hàng, các nhà quản lý đặt mục tiêu giảm chi phí vốn trong toàn hệ thống.
HSBC Research ước tính có “không gian đáng kể để sụt giảm” chi phí vốn, lưu ý rằng chi phí vốn liên ngân hàng trung bình cho các ngân hàng mà họ theo dõi là 1,76% trong nửa cuối năm 2025, trong khi SHIBOR kỳ hạn một tuần đến một năm vào khoảng 1,3% đến 1,5%. Sự thúc đẩy quy định nhằm giảm bớt cạnh tranh này dự kiến sẽ mang lại lợi ích trực tiếp cho biên lãi thuần của các ngân hàng, đặc biệt là đối với các gã khổng lồ như ICBC và Bank of Communications Co.
Sự tập trung vào lợi nhuận diễn ra khi dữ liệu cho vay cho thấy một nền kinh tế đang phân hóa. Các khoản cho vay doanh nghiệp tiếp tục cho thấy mức tăng trưởng tích cực so với tháng trước vào tháng 4 năm 2026, trong khi các khoản cho vay bán lẻ, đặc biệt là thẻ tín dụng và thế chấp, lại bị thu hẹp. Điều này cho thấy trong khi lĩnh vực công nghiệp đang tận dụng tín dụng, nhu cầu tiêu dùng vẫn chậm chạp, một thách thức mà PBOC đã thừa nhận trong báo cáo của mình.
Với việc cắt giảm lãi suất hiện ít có khả năng xảy ra hơn, PBOC đang chuyển sang các công cụ có mục tiêu hơn và các cú hích quy định để hỗ trợ hệ thống tài chính. Đối với các nhà đầu tư, bước ngoặt này khiến sức mạnh thu nhập và tiềm năng định giá lại của các ngân hàng lớn nhất Trung Quốc trở thành chủ đề chính cho nửa cuối năm 2026.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
