Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang sử dụng sự thống trị của họ trong mảng plug-in hybrid để tung ra một cuộc tấn công mới vào phân khúc thị trường mang lại lợi nhuận cao nhất của Toyota: xe hybrid điện (HEV).
Một liên minh các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc bao gồm Geely, Great Wall và Changan đang ra mắt thế hệ xe hybrid điện (HEV) mới vào năm 2026, tận dụng chuỗi cung ứng xe hybrid cắm điện (PHEV) đã thiết lập để cung cấp các mẫu xe thông minh với chi phí thấp hơn từ 15 đến 20% so với các đối thủ Nhật Bản.
"Điều này có thể được hình dung như một chiếc plug-in hybrid với pin dành riêng cho i-HEV," Ren Xiangfei, nhà khoa học công nghệ và kỹ thuật trưởng tại Geely, cho biết trong một cuộc phỏng vấn, nhấn mạnh rằng các mẫu xe mới được dẫn xuất trực tiếp từ công nghệ hybrid điện đã trưởng thành.
Động thái này diễn ra khi doanh số bán xe HEV vẫn mạnh mẽ trên toàn cầu, với Toyota bán được 4,43 triệu chiếc vào năm ngoái và doanh số xe HEV tại Bắc Mỹ của Ford tăng 21,7%. Các công ty Trung Quốc đang sử dụng quy mô sản xuất PHEV của họ—nền tảng của Geely đã được sử dụng trên 1,15 triệu xe—để tạo ra các dòng xe HEV với chi phí vật tư (BOM) thấp hơn từ 10.000 đến 20.000 Nhân dân tệ so với các dòng PHEV tương đương.
Chiến lược này đe dọa trực tiếp đến thị phần của các đối thủ lâu đời như Toyota và Ford bằng cách kết hợp mức tiêu thụ nhiên liệu thấp của HEV với công nghệ xe thông minh và kiến trúc điện tử tiên tiến vốn trước đây chỉ có trên PHEV và EV, hướng tới thị trường toàn cầu với hơn 70 triệu người mua xe truyền thống.
Từ sự thống trị của PHEV đến sự gián đoạn của HEV
Trong thập kỷ qua, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc hầu như chỉ tập trung vào xe thuần điện (EV) và xe hybrid cắm điện (PHEV), được thúc đẩy bởi các chính sách khuyến khích và những tiến bộ nhanh chóng trong công nghệ pin. Điều này đã để lại thị trường HEV thông thường, vốn không cần sạc ngoài, phần lớn nằm trong tay các nhà sản xuất Nhật Bản như Toyota với dòng Prius. Điều đó hiện đang thay đổi.
Khoản đầu tư khổng lồ vào PHEV đã tạo ra một chuỗi cung ứng nội địa vững chắc cho các hệ thống truyền động điện, hộp số hybrid (DHT) và điều khiển điện tử. Các công ty đã phát hiện ra rằng họ có thể cấu hình lại các nền tảng PHEV hiện có này—chủ yếu bằng cách giảm kích thước pin—để tạo ra một chiếc HEV hiệu quả về chi phí. Ví dụ, hệ thống i-HEV mới của Geely là một nhánh trực tiếp từ nền tảng hybrid điện Leishen, vốn đã tích lũy hơn 25 tỷ km dữ liệu lái xe thực tế trong các ứng dụng PHEV.
Việc "tái thiết kế ngược" từ PHEV sang HEV này cho phép ra mắt sản phẩm nhanh chóng với chi phí thấp. Geely thông báo các mẫu xe mới của mình đã sẵn sàng cho phép đặt trước ngay lập tức, với kế hoạch chuyển toàn bộ dòng xe chạy nhiên liệu Geely Star sang nền tảng HEV vào năm 2027. Tương tự, động cơ hybrid Blue Whale Super Engine của Changan, với mức tiêu thụ nhiên liệu đô thị thử nghiệm là 2,98 L/100km, đã được triển khai trên các mẫu xe phổ biến của hãng.
Không chỉ là tiết kiệm nhiên liệu
Làn sóng HEV mới của Trung Quốc không chỉ cạnh tranh về giá cả và hiệu quả nhiên liệu. Họ đang thay đổi căn bản định nghĩa về sản phẩm bằng cách tích hợp các tính năng xe thông minh hiện đại mà các dòng HEV của Nhật Bản đang gặp khó khăn để hỗ trợ.
Các dòng HEV truyền thống từ các công ty như Toyota sử dụng bộ pin nhỏ (1-2 kWh), đủ để cải thiện mức tiêu thụ nhiên liệu nhưng không đủ để cung cấp năng lượng cho các thiết bị điện tử hiện đại như màn hình giải trí lớn, hệ thống hỗ trợ lái xe tiên tiến (ADAS), hoặc thậm chí là chạy điều hòa khi động cơ tắt. Ngược lại, các nhà sản xuất Trung Quốc đang trang bị cho xe HEV của họ pin lớn hơn và kiến trúc điện phức tạp hơn. Xe HEV mới của GAC sử dụng pin 5,4 kWh, trong khi i-HEV của Geely tích hợp kiến trúc điện tử GEEA 3.0 tương tự như trên các dòng PHEV cao cấp của hãng.
Điều này cho phép xe HEV của họ cung cấp các tính năng như cập nhật qua mạng (OTA), chức năng lái tự động cấp độ cao và công nghệ trong cabin mạnh mẽ, loại bỏ sự đánh đổi giữa sự tiện lợi của một chiếc hybrid không cần sạc và trải nghiệm thông minh của một chiếc EV. Đối với gần 50% người tiêu dùng Trung Quốc không có khả năng sạc tại nhà, đây là một lựa chọn mới đầy hấp dẫn.
Thách thức toàn cầu đối với vị thế của Toyota
Trong khi thị trường nội địa sẵn sàng tăng trưởng, với dự báo mức độ thâm nhập của HEV sẽ tăng từ 5% lên 8% vào năm 2026, chiến trường chính sẽ là ở nước ngoài. Vào năm 2025, HEV là danh mục xe điện hóa lớn nhất ở Châu Âu, chiếm 35% thị phần, trong khi doanh số HEV tại Mỹ tăng 26,6%.
Các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc nhìn thấy một cơ hội rõ ràng. Xe HEV của họ không phải chịu mức thuế cao mà EU đã áp đặt lên xe EV Trung Quốc (10% đối với HEV so với mức lên tới 45,3% đối với EV), giúp chúng cạnh tranh hơn về giá. Các công ty như Great Wall Motor đã và đang cạnh tranh trực tiếp với Toyota tại Đông Nam Á và Mỹ Latinh với các mẫu xe như Haval H6 HEV.
Thách thức đối với các thương hiệu Trung Quốc không nằm ở sản phẩm, mà ở sự hiện diện. Hàng thập kỷ đầu tư của Toyota đã xây dựng được một mạng lưới đại lý, trung tâm dịch vụ toàn cầu và niềm tin thương hiệu đáng gờm. Mặc dù các công ty Trung Quốc như Chery và Geely (thông qua việc sở hữu Proton tại Malaysia) đang mở rộng dấu ấn, họ vẫn kém Toyota một bậc về quy mô. Việc ra mắt các dòng HEV tiên tiến, giá rẻ này mới chỉ là tấm vé vào cửa; việc xây dựng thương hiệu và cơ sở hạ tầng dịch vụ để cạnh tranh toàn cầu mới là cuộc chiến lâu dài.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
