ECB cảnh báo thị trường đang đánh giá thấp rủi ro khi lạm phát có thể chạm 4,4%

ECB nhận thấy sự chủ quan trên thị trường có thể sụp đổ nếu các gián đoạn ở Trung Đông đẩy lạm phát khu vực đồng euro vượt 4%.

Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) cảnh báo các nhà đầu tư đang đánh giá thấp rủi ro từ xung đột Trung Đông và nợ chính phủ gia tăng, đồng thời cho rằng giá tài sản bị kéo căng khiến thị trường dễ bị tổn thương trước một đợt định giá lại mạnh ngay cả khi lạm phát có thể leo lên 4,4%.

"Mặc dù đã giảm ban đầu, giá tài sản tài chính vẫn có vẻ bị kéo căng theo chuẩn mực lịch sử, đặc biệt là khi tính đến những căng thẳng và bất định địa kinh tế hiện tại," Luis de Guindos, Phó Chủ tịch ECB, phát biểu trong Báo cáo Ổn định Tài chính nửa năm của ngân hàng được công bố hôm thứ Tư.

ECB đã giữ nguyên lãi suất tiền gửi ở mức 2% tại cuộc họp ngày 30/4 sau một chu kỳ cắt giảm kéo dài suốt năm 2025. Dự báo cơ sở của ECB cho lạm phát năm 2026 ở mức 2,6%, cao hơn mục tiêu 2%, nhưng các kịch bản bất lợi liên quan đến xung đột — vốn leo thang vào tháng 2/2026 — cho thấy lạm phát có thể tăng vọt lên từ 3,5% đến 4,4%, tùy thuộc vào diễn biến gián đoạn tại eo biển Hormuz. Khoảng 1/5 lượng dầu thế giới đi qua điểm nghẽn này mỗi ngày.

Cảnh báo này có ý nghĩa quan trọng bởi cơ chế truyền dẫn của chính sách tiền tệ kém hiệu quả hơn đối với các cú sốc từ phía cung. Philip Lane, Chuyên gia kinh tế trưởng của ECB, cho biết hôm 13/5 rằng các gián đoạn nguồn cung năng lượng hiện tại "khác biệt về chất" so với các giai đoạn trước, khi các công cụ lãi suất thông thường khó có thể hấp thụ áp lực giá bắt nguồn từ một điểm nghẽn chiến lược duy nhất. Nếu các kịch bản xấu nhất của Lane xảy ra, lãi suất tiền gửi 2% khó có thể giữ vững và các thị trường vốn đang định giá các đợt cắt giảm tiếp theo sẽ phải tái định giá lại.

Đánh giá của ECB được đưa ra trong bối cảnh các doanh nghiệp khu vực đồng euro báo cáo chi phí đầu vào dự kiến cao hơn và kỳ vọng lạm phát ngắn hạn tăng lên, theo các cuộc khảo sát của chính ngân hàng này. ECB cho biết các biến động thị trường để phản ứng với xung đột vẫn "có trật tự", nhưng tiếp tục phản ánh sự chủ quan trước sự bất định gia tăng về triển vọng kinh tế.

Định giá bị kéo căng đối mặt với rủi ro tài khóa

ECB cho biết giá tài sản tài chính trên toàn khu vực đồng euro vẫn ở mức cao theo các thước đo lịch sử ngay cả sau những đợt giảm ban đầu do xung đột gây ra. Cảnh báo mở rộng ra ngoài địa chính trị đến các rủi ro tài khóa: gánh nặng nợ chính phủ gia tăng trên toàn khối làm trầm trọng thêm tính dễ bị tổn thương, khi chi phí vay cao hơn sẽ gây căng thẳng cho các bảng cân đối kế toán của quốc gia vốn đã bị kéo căng sau nhiều năm chi tiêu khủng hoảng. Lần gần đây nhất ECB sử dụng ngôn ngữ gay gắt như vậy về sự chủ quan của thị trường là trong Báo cáo Ổn định Tài chính tháng 12/2023, báo cáo này đã báo trước một đợt điều chỉnh 6% của chỉ số Euro Stoxx 50 trong hai tháng tiếp theo.

Chuỗi truyền dẫn năng lượng

Tác động của xung đột lên thị trường năng lượng là kênh chính mà qua đó các rủi ro ổn định tài chính lan truyền. Eo biển Hormuz, nơi có khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu đi qua mỗi ngày, đại diện cho một rủi ro tập trung mà ECB cho biết chưa được định giá đầy đủ vào các tài sản rủi ro. Việc giá năng lượng tăng đã đẩy dự báo lạm phát năm 2026 của ECB lên 2,6% và mỗi gián đoạn gia tăng đều tạo thêm áp lực tăng giá. Lợi suất trái phiếu chính phủ khu vực đồng euro đã tăng khi triển vọng lạm phát xấu đi, trong khi đồng euro suy yếu so với đồng đô la Mỹ do lo ngại về các điều kiện thương mại, tạo ra một động lực xuyên tài sản mà ECB cho rằng cần được theo dõi chặt chẽ.

Quyết định chính sách tiếp theo của ECB dự kiến vào ngày 11/6, khi các dự báo cập nhật của đội ngũ chuyên gia sẽ cho thấy liệu dự báo lạm phát cơ sở có thay đổi hay không. Thị trường OIS hiện định giá lãi suất tiền gửi duy trì ở mức 2% trong suốt quý III, nhưng các kịch bản lạm phát bất lợi do Lane vạch ra cho thấy lộ trình đó phụ thuộc vào việc thị trường năng lượng duy trì ổn định. Nếu eo biển Hormuz phải đối mặt với gián đoạn thực tế, cách tính toán sẽ thay đổi — và sự chủ quan mà ECB đã xác định hôm thứ Tư sẽ bị thử thách.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.