Theo một cảnh báo mới từ bộ phận giao dịch của Goldman Sachs, rủi ro lớn nhất của thị trường chứng khoán Hoa Kỳ có thể là một đợt tăng vọt đột ngột chứ không phải là sụt giảm, khi các khoản đặt cược giảm giá trên các chỉ số và quỹ ETF tăng lên mức cao nhất trong 10 năm.
"Mâu thuẫn cốt lõi trong thị trường hiện tại không nằm ở các yếu tố cơ bản, mà ở sự tích tụ quá mức các vị thế bán khống," bộ phận Prime Brokerage và Delta One của Goldman đã viết trong một báo cáo gần đây. "Một khi việc đóng vị thế (covering) được kích hoạt, nó sẽ tạo ra một vòng xoáy đi lên tự củng cố."
Định vị của các quỹ phòng hộ ngày càng trở nên quyết liệt. Đòn bẩy tổng thể của các quỹ cổ phiếu Hoa Kỳ đã ghi nhận mức tăng hàng tuần lớn nhất trong hơn ba năm qua, trong khi tỷ lệ tiếp xúc ròng với lĩnh vực công nghệ đã leo lên mức cao nhất trong phạm vi 5 năm qua. Tình trạng này diễn ra khi chỉ số S&P 500 vừa khép lại tuần tăng thứ tám liên tiếp, tăng 0,9% vào tuần trước bất chấp dữ liệu tâm lý người tiêu dùng suy yếu.
Động lực này tạo ra một "thùng thuốc súng" cho một đợt ép mua (short squeeze) tiềm năng, nơi giá tăng buộc các nhà đầu tư bán khống phải mua lại cổ phiếu, từ đó thúc đẩy đợt tăng giá hơn nữa. Rủi ro này được khuếch đại trong thị trường quyền chọn, nơi khối lượng quyền chọn mua trong ngày trên S&P 500 gần đây đã đạt giá trị danh nghĩa 2,6 nghìn tỷ USD và gần một phần tư trong số 100 cổ phiếu hàng đầu của chỉ số này đang cho thấy các dấu hiệu hoạt động đầu cơ tương tự như cơn sốt cổ phiếu meme năm 2021.
Các quỹ ồ ạt mua công nghệ, bán lẻ hàng tiêu dùng thiết yếu
Đi sâu vào dữ liệu, báo cáo nêu bật sự luân chuyển mạnh mẽ của các quỹ phòng hộ. Tuần trước đã chứng kiến tốc độ mua ròng cổ phiếu công nghệ nhanh nhất kể từ giữa tháng 3, đẩy tỷ lệ tiếp xúc lên mức cao nhất trong 5 năm.
Ngược lại, các quỹ đã bán khống mạnh mẽ các cổ phiếu tiêu dùng thiết yếu, với lĩnh vực này trải qua đợt bán ròng lớn nhất trong hơn 5 năm. Đồng thời, các cổ phiếu tiêu dùng không thiết yếu, vốn đã bị bán trong 9 trên 10 tuần qua, đã chứng kiến tốc độ mua ròng nhanh nhất trong hơn hai tháng, hoàn toàn do các vị thế mua mới thúc đẩy.
Sự phân hóa sắc nét này cho thấy các nhà quản lý đang đặt cược lớn vào một thị trường kiên cường do công nghệ dẫn đầu, đồng thời đặt cược chống lại các tên tuổi gia dụng mang tính phòng thủ.
Thị trường quyền chọn phát tín hiệu cảnh báo
Rủi ro ép mua rõ rệt nhất trong thị trường phái sinh. Theo Goldman, các vị thế bán khống trong các sản phẩm vĩ mô như hợp đồng tương lai chỉ số và ETF hiện cao hơn so với trước đợt xuống thang căng thẳng Iran-Israel gần đây, đánh dấu mức đỉnh mới trong 10 năm. Bộ phận giao dịch cho rằng điều này là do các nhà đầu tư sử dụng các biện pháp phòng vệ vĩ mô vì họ quá lo sợ bị kẹt trong các đợt ép mua cổ phiếu riêng lẻ.
Thúc đẩy tiềm năng ép mua là sự gia tăng mua quyền chọn mua (upside call). Dữ liệu từ CBOE cho thấy gần 25% các thành viên lớn nhất của S&P 100 đang có hiện tượng "inverted call skew". Hiện tượng này, khi giá của các quyền chọn mua cao hơn so với các quyền chọn bán có khoảng cách tương đương, là một dấu hiệu điển hình của việc đuổi theo lợi nhuận đầu cơ và giống hệt với đặc điểm thị trường quyền chọn được thấy trong đợt tăng giá của các cổ phiếu được gọi là "meme stocks" vào năm 2021.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.