Những điểm chính:
Robot hình người sẽ chuyển đổi từ một thị trường ngách trị giá 2 tỷ USD thành một ngành công nghiệp 200 tỷ USD trong vòng một thập kỷ, định hình lại thị trường lao động và tạo ra cơ hội đầu tư trị giá hàng nghìn tỷ USD.
Thị trường robot hình người sẽ tăng vọt từ khoảng 2 tỷ USD hiện nay lên 200 tỷ USD vào năm 2035, Barclays dự đoán, khi trí tuệ nhân tạo vật lý (physical AI) lấp đầy những khoảng trống lao động cơ cấu do dân số già hóa và sự thay đổi trong sở thích nghề nghiệp.
"Đây là thập kỷ của robot," Zornitza Todorova, Trưởng bộ phận nghiên cứu FICC theo chủ đề tại Barclays và là đồng tác giả báo cáo "AI Gets Physical" của ngân hàng, trả lời trên chương trình "Squawk Box Europe" của CNBC.
Báo cáo dự báo hai làn sóng triển khai: làn sóng thứ nhất đến năm 2030 trong lĩnh vực sản xuất, hậu cần, nông nghiệp và xây dựng, và làn sóng thứ hai sau năm 2030 trong lĩnh vực y tế, dịch vụ người cao tuổi, giáo dục và khách sạn. Trung Quốc thống trị sản xuất, chiếm 85% số lượng robot hình người được lắp đặt trong năm ngoái và sản xuất robot với chi phí chỉ bằng một nửa so với các đối thủ phương Tây — thường khoảng 50.000 USD, theo Barclays. Nước này đã lắp đặt gần 300.000 robot công nghiệp trong năm ngoái, so với 34.000 robot tại Mỹ.
Dan Ives, nhà phân tích tại Wedbush Securities, cho biết thị trường này có thể trị giá hàng nghìn tỷ USD trong thập kỷ tới, gọi robot hình người là "con ngỗng vàng cho physical AI." Cơ hội này đã thu hút những tên tuổi lớn bao gồm Tesla, hãng đã tạm dừng sản xuất Model S và Model X để chuyển đổi nhà máy Fremont phục vụ robot hình người Optimus, với mục tiêu công suất hàng năm khoảng 1 triệu đơn vị. OpenAI cũng đã tham gia cuộc đua, công bố một bộ phận robot mới tập trung vào lao động kỹ năng cao và các ứng dụng cơ sở hạ tầng.
Cuộc cạnh tranh đang ngày càng khốc liệt. Masayoshi Son, CEO của Softbank, nói với CNBC rằng physical AI và robot là nơi sẽ xuất hiện công ty nghìn tỷ USD tiếp theo. Jason Pidcock, người quản lý quỹ Asian Income trị giá 2,75 tỷ bảng (3,69 tỷ USD) tại Jupiter, cho biết trong 10 năm tới "thế giới sẽ hoàn toàn khác" nhờ robot, với robot hình người xuất hiện trong các nhà máy, gia đình và cơ quan chính phủ.
Lợi thế chi phí của Trung Quốc định hình lại sân chơi
Sự thống trị của Trung Quốc trong cả sản xuất và triển khai tạo ra lợi thế chi phí cơ cấu mà các đối thủ phương Tây sẽ khó có thể theo kịp. Dữ liệu từ Barclays cho thấy, nước này đã nâng mật độ robot lên 600%, đạt gần 500 robot trên 10.000 công nhân kể từ năm 2016. Các nhà sản xuất Trung Quốc sản xuất robot hình người với giá khoảng 50.000 USD, bằng khoảng một nửa so với các lựa chọn thay thế của phương Tây, mang lại cho họ lợi thế về giá khi thị trường mở rộng quy mô.
Tesla dự kiến sẽ ra mắt Optimus Gen 3 từ cuối tháng 7 đến đầu tháng 8, cùng thời điểm hoàn thành việc chuyển đổi nhà máy Fremont. Báo cáo quý 1 của công ty tiết lộ khoản đầu tư 2 tỷ USD vào SpaceX, khi cả hai thực thể hợp tác trong các dự án cơ sở hạ tầng chung bao gồm một cơ sở sản xuất chip tại Texas. Ives đưa ra xác suất 80% cho khả năng sáp nhập Tesla-SpaceX xảy ra vào năm 2027.
Nhà đầu tư có thể tiếp xúc ở đâu
Đối với các nhà đầu tư, chủ đề robot hình người mang lại cơ hội tiếp xúc thông qua cả thị trường công và tư. Ives lưu ý rằng các công ty hàng đầu trong lĩnh vực này vẫn là tư nhân, nhưng các cổ phiếu đại chúng bao gồm Tesla, Nvidia và các nhà cung cấp châu Á như TSMC, Foxconn và Samsung. Quỹ Asian Income của Pidcock, đã tăng 49,2% trong năm tính đến tháng 4, nắm giữ Mediatek, TSMC, Samsung, Foxconn, ST Engineering và Singtel là những vị thế hàng đầu.
"Cơ hội lớn ở các thị trường phương Tây sẽ đến khi physical AI thâm nhập vào các vai trò định hướng dịch vụ," Todorova nói, lưu ý rằng dịch vụ tạo ra phần lớn tăng trưởng kinh tế ở phương Tây. Barclays coi làn sóng triển khai thứ hai sau năm 2030 là cơ hội lớn hơn, khi robot chuyển từ nhà máy vào gia đình, bệnh viện và trường học.
Bài viết này chỉ mang tính chất tham khảo và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
