Lực lượng Mỹ và Israel đã tiến hành một loạt cuộc không kích chống lại Iran vào cuối tuần qua, nhắm vào các mục tiêu ở thủ đô Tehran và đảo chiến lược Qeshm. Các cuộc tấn công diễn ra từ ngày 30 đến 31 tháng 3, đánh dấu sự leo thang đáng kể trong cuộc xung đột kéo dài một tháng, khiến một cố vấn quân sự cấp cao của Iran thiệt mạng và làm tê liệt cơ sở hạ tầng quan trọng. Các cuộc không kích đã khiến giá dầu thô Brent tương lai tăng vọt trên 112 USD/thùng, mức cao nhất kể từ tháng 7 năm 2022, và thúc đẩy các nhà lãnh đạo toàn cầu phối hợp phản ứng kinh tế.
"Vấn đề là chúng ta đang tập thể không tin vào các tin tức ngừng bắn," Mike Hackett, chiến lược gia thị trường trưởng tại Nationwide, nói với MarketWatch. "Trong bốn tuần qua, chúng ta đã hy vọng vào một giải pháp và một đợt hồi phục. Niềm hy vọng đó đang bắt đầu phai nhạt."
Các cuộc tấn công cuối tuần bao gồm hai đợt không kích riêng biệt vào Tehran, gây ra nhiều vụ nổ và mất điện tạm thời. Trên đảo Qeshm, hòn đảo lớn nhất của Iran, một nhà máy khử mặn nước biển được báo cáo đã bị phá hủy, các quan chức Iran cho biết nó bị “tê liệt hoàn toàn” và không thể sửa chữa trong thời gian ngắn. Truyền thông Iran cũng đưa tin Jamshid Ehaghi, cố vấn cấp cao của Tổng tham mưu trưởng Quân đội, đã thiệt mạng. Sự leo thang diễn ra khi các nỗ lực ngoại giao bế tắc, với Mohammad Bagher Ghalibaf, một trong những lãnh đạo thời chiến hàng đầu của Iran, cáo buộc Mỹ sử dụng các cuộc đàm phán làm vỏ bọc cho các hoạt động mặt đất đã lên kế hoạch.
Sự leo thang của xung đột hiện đang lan rộng khắp nền kinh tế toàn cầu, đe dọa gây ra một cú sốc dầu mỏ kéo dài và gây áp lực thêm cho chuỗi cung ứng. G7 đã phát tín hiệu sẵn sàng thực hiện “tất cả các biện pháp cần thiết” để ổn định thị trường dầu mỏ, bao gồm khả năng phối hợp xả kho dự trữ dầu chiến lược. Động thái này diễn ra khi giá xăng trung bình tại Mỹ vượt ngưỡng 4 USD/gallon lần đầu tiên kể từ năm 2022, tăng hơn 1 USD so với mức trước chiến tranh.
## Thị trường dầu mỏ và phản ứng toàn cầu
Tác động kinh tế chính của cuộc xung đột nằm ở thị trường năng lượng toàn cầu. Với eo biển Hormuz, huyết mạch quan trọng của thương mại dầu mỏ toàn cầu, bị đóng cửa trên thực tế, giá dầu đã tăng mạnh. Dầu thô Brent kết thúc phiên thứ Sáu ở mức 112,57 USD/thùng, tăng 55% trong tháng 3, trong khi dầu thô West Texas Intermediate tăng lên 99,64 USD. Sự tăng giá không chỉ phản ánh sự gián đoạn nguồn cung tức thời mà còn phản ánh phí rủi ro ngày càng tăng khi xung đột mở rộng. Phiến quân Houthi ở Yemen đã tham gia vào cuối tuần qua, tung ra các cuộc tấn công tên lửa đầu tiên vào Israel, đe dọa thêm sự ổn định khu vực.
Để đối phó với cú sốc nguồn cung, các quốc gia châu Á đang tăng cường chuyển sang dầu thô của Nga. Mỹ đã tạm thời nới lỏng các lệnh trừng phạt đối với các lô hàng dầu của Nga, tạo cơ hội ngắn ngủi cho các quốc gia khát năng lượng như Philippines, Indonesia và Thái Lan để đảm bảo nguồn cung. Tuy nhiên, với việc năng lực xuất khẩu của Nga đã gần đạt đỉnh, các nhà phân tích cho rằng có giới hạn về lượng cung ứng, khiến nhiều quốc gia phải chật vật lấp đầy khoảng trống do các nhà sản xuất Trung Đông để lại.
## Hệ lụy kinh tế rộng lớn hơn
Tác động của cuộc chiến vượt xa giá nhiên liệu. Xung đột đang làm gián đoạn hậu cần toàn cầu, với việc đóng cửa không phận và chậm trễ vận chuyển làm phức tạp việc vận chuyển hàng hóa, phụ tùng và nhân sự. Hãng vận tải Đức Hapag-Lloyd ước tính cuộc xung đột đang khiến họ tốn từ 40 triệu đến 50 triệu USD mỗi tuần. Các ngành công nghiệp từ dược phẩm đến chất bán dẫn đang phải đối mặt với tình trạng thắt chặt nguồn cung và chi phí tăng cao.
Cú sốc năng lượng kéo dài đang buộc các doanh nghiệp phải đánh giá lại chiến lược phân phối, với một số công ty cân nhắc chuyển hàng tồn kho đến gần người tiêu dùng hơn để bù đắp chi phí vận chuyển cao hơn. Điều này có thể làm tăng nhu cầu về bất động sản công nghiệp ở Bắc Mỹ. Trong khi đó, các nhà lãnh đạo tài chính G7 đã kêu gọi các quốc gia kiềm chế áp đặt các hạn chế xuất khẩu đối với hydrocacbon, cảnh báo rằng các biện pháp như vậy có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt và bất ổn kinh tế.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
