Cơ quan Hàng không Dân dụng Iraq đã gia hạn việc đóng cửa không phận thêm 72 giờ, một động thái cho thấy căng thẳng địa chính trị không giảm bớt tại khu vực sản xuất năng lượng quan trọng này và gây thêm áp lực lên các thị trường toàn cầu vốn đang phải vật lộn với giá dầu tăng vọt và sự xoay trục diều hâu từ Cục Dự trữ Liên bang (Fed).
"Giá dầu tăng vừa thúc đẩy áp lực lạm phát vừa làm suy yếu động lực tăng trưởng thông qua các kênh chi phí lan rộng khắp nền kinh tế rộng lớn hơn," Hande Sekerci, nhà kinh tế trưởng tại IS Asset Management, nói với Anadolu Agency. "Các nhà hoạch định chính sách sẽ phải đạt được một sự cân bằng khó khăn do mối quan hệ nghịch đảo giữa lạm phát và tăng trưởng trong ngắn hạn."
Việc gia hạn, có hiệu lực đến giữa trưa ngày 3 tháng 4, là động thái mới nhất kể từ lần đóng cửa ban đầu vào ngày 28 tháng 2 sau khi bùng phát cuộc chiến giữa Israel-Mỹ và Iran. Sự bất ổn đã khiến dầu thô Brent biến động từ mức cao 120 USD/thùng xuống dưới 100 USD, trong khi lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm thử nghiệm mức cao nhất kể từ tháng 7 năm 2025, tăng lên 4,46%. Cuộc khủng hoảng cũng gây ra sự gián đoạn du lịch trên diện rộng, với các quốc gia từ UAE đến Thái Lan đưa ra các biện pháp gia hạn thị thực khẩn cấp cho hành khách bị mắc kẹt.
Việc đóng cửa không phận kéo dài nhấn mạnh nguy cơ của một hệ lụy kinh tế rộng lớn hơn. Theo Viện Năng lượng, cuộc xung đột hạn chế hiệu quả gần 15 triệu thùng dầu mỗi ngày trong nguồn cung dầu toàn cầu chảy qua eo biển Hormuz. Điều này đã buộc một sự thay đổi lớn trong kỳ vọng chính sách của ngân hàng trung ương, với các thị trường tiền tệ vốn đã định giá việc cắt giảm lãi suất của Fed vào đầu năm 2026 hiện đang cân nhắc khả năng tăng lãi suất vào đầu năm 2027.
Tác động lan tỏa đến du lịch và quảng cáo
Tác động mở rộng ra xa hơn thị trường năng lượng. Một nghiên cứu mới của WARC ước tính rằng cuộc khủng hoảng đặt 49,9 tỷ USD tăng trưởng quảng cáo toàn cầu vào rủi ro trong năm nay theo kịch bản nghiêm trọng. Ngành du lịch và vận tải dự kiến sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất, với chi tiêu quảng cáo dự kiến giảm 3,5%, tương đương 1,3 tỷ USD, khi chi phí nhiên liệu tăng và tâm lý người tiêu dùng yếu đi.
Các hãng hàng không đã hủy bỏ hoặc đổi hướng hàng trăm chuyến bay để tránh khu vực này, khiến du khách bị mắc kẹt. Đáp lại, ít nhất tám quốc gia, bao gồm Ấn Độ, Israel, Kuwait và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, đã áp dụng gia hạn thị thực tự động và miễn phạt quá hạn để hỗ trợ những người không thể khởi hành. Các dịch vụ lãnh sự cũng đang phải đối mặt với sự chậm trễ trong khu vực do cắt giảm nhân sự, làm phức tạp các nỗ lực để có được giấy tờ du lịch khẩn cấp.
Lập trường chính sách của Fed ngày càng khó khăn
Tình hình đặt ra một lựa chọn khó khăn cho các ngân hàng trung ương, phản ánh tình thế tiến thoái lưỡng nan mà cựu Chủ tịch Fed Ben Bernanke đã vạch ra vào năm 2004. Như Sekerci đã lưu ý, chính sách không thể đồng thời chống lại cả tác động suy thoái và lạm phát của việc tăng giá dầu. Thắt chặt chính sách để kiểm soát lạm phát có nguy cơ làm trầm trọng thêm tình trạng kinh tế chậm lại, trong khi hỗ trợ tăng trưởng bằng việc cắt giảm lãi suất có thể thúc đẩy áp lực lạm phát hơn nữa.
Hiện tại, Fed dự kiến sẽ duy trì cách tiếp cận chờ xem. Tuy nhiên, khả năng động thái tiếp theo của họ là tăng thay vì giảm lãi suất đang tăng lên, một sự đảo ngược hoàn toàn so với kỳ vọng chỉ một tháng trước. Ngân hàng Trung ương Châu Âu cũng đang áp dụng lập trường thận trọng hơn, với các thị trường hiện định giá một đợt tăng lãi suất vào tháng 6 với sự chắc chắn gần như tuyệt đối.
Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
