Nhật ký năm 2017 của Chủ tịch OpenAI gây chấn động vụ kiện hàng tỷ USD của Elon Musk

Trận chiến pháp lý giữa Elon Musk và ban lãnh đạo OpenAI đã có một bước ngoặt kịch tính khi các ghi chép nhật ký cá nhân năm 2017 của người đồng sáng lập kiêm Chủ tịch Greg Brockman được đưa vào làm bằng chứng, phơi bày một cuộc xung đột sâu sắc giữa sứ mệnh phi lợi nhuận của công ty và tham vọng tài chính của chính ông. Những tiết lộ này cung cấp một khung sườn tường thuật gây tranh cãi cho tuyên bố trung tâm của Musk rằng ông đã bị lừa để tài trợ cho một tổ chức từ thiện mà sau đó đã được chuyển đổi thành một doanh nghiệp vì lợi nhuận hiện được định giá hàng chục tỷ đô la.

"Thật sự rất đau đớn," Brockman làm chứng khi được hỏi cảm giác như thế nào khi những ghi chép cá nhân của mình được đọc trước tòa, theo các báo cáo từ phòng xử án. Mặc dù thừa nhận việc bị phơi bày là khó khăn, ông nói thêm, "không có gì trong đó khiến tôi phải xấu hổ." Nhật ký được ghi lại khi ông đang xử lý các quyết định quan trọng cho phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo đang non trẻ.

Những ghi chép ấn tượng nhất có từ năm 2017, từ rất lâu trước khi OpenAI tái cấu trúc chính thức. Trong một ghi chép vào tháng 8, Brockman tự hỏi: "Về mặt tài chính, điều gì sẽ đưa tôi đến con số 1 tỷ USD?" Một tháng sau, khi vật lộn với những tác động của một sự thay đổi tiềm năng, ông viết rằng để "đánh cắp tổ chức phi lợi nhuận từ ông ấy [Musk]... để chuyển sang mô hình b-corp mà không có ông ấy... điều đó sẽ khá suy đồi về mặt đạo đức."

Những ghi chép này là cốt lõi cảm xúc của một vụ kiện có thể định hình lại ngành công nghiệp AI. Musk cáo buộc các nhà lãnh đạo OpenAI đã vi phạm hợp đồng bằng cách từ bỏ thỏa thuận phi lợi nhuận ban đầu, tìm cách giải thể nhánh vì lợi nhuận của công ty và quan hệ đối tác hàng tỷ đô la với Microsoft. Đối với các nhà đầu tư, phiên tòa phơi bày những rủi ro quản trị và xung đột cá nhân tại trung tâm của một công ty đóng vai trò then chốt trong chiến lược AI và định giá thị trường của Microsoft (MSFT).

### Ý tưởng 'Suy đồi về Đạo đức'

Các ghi chép nhật ký cung cấp một dòng thời gian về cuộc đấu tranh nội bộ tại OpenAI. Đội ngũ pháp lý của Musk lập luận rằng chúng là bằng chứng cho một kế hoạch được tính toán trước nhằm gạt ông sang một bên và kiếm tiền từ công nghệ mà ông đã giúp tài trợ. Luật sư của OpenAI phản bác rằng các ghi chép cho thấy một đội ngũ lãnh đạo đang đấu tranh trung thực với các câu hỏi mang tính tồn vong về cách tài trợ cho sức mạnh tính toán khổng lồ cần thiết cho trí tuệ nhân tạo tổng quát, một sứ mệnh mà họ khẳng định chính Musk cũng hiểu rằng sẽ cần nguồn vốn khổng lồ.

Lời khai từ Shivon Zilis, một giám đốc điều hành cấp cao tại một số công ty của Musk và là mẹ của một vài đứa con của ông, đã thêm một lớp phức tạp khác. Zilis đã làm chứng về các cuộc thảo luận sớm liên quan đến chính Musk về các cấu trúc vì lợi nhuận, bao gồm một cấu trúc sẽ biến OpenAI thành công ty con của Tesla. Điều này gợi ý rằng con đường vì lợi nhuận không phải là một âm mưu bí mật mà là một chủ đề gây tranh cãi, được thảo luận lâu nay giữa các nhà sáng lập.

### 'Trò chơi Niềm tin' trở nên phức tạp

Nhật ký chỉ là một trong số nhiều mẩu thư từ cá nhân đã vẽ nên bức chân dung của một công ty đầy rẫy tham vọng và sự vận động chính trị. Các tin nhắn bị rò rỉ từ Zilis gửi cho Musk tiết lộ cô hỏi liệu có nên giữ mối quan hệ "gần gũi và thân thiện" với OpenAI "để giữ cho luồng thông tin trôi chảy", lưu ý rằng "trò chơi niềm tin sắp trở nên khó khăn".

Sự hỗn loạn hơn nữa đã được tiết lộ trong các tin nhắn giữa CEO Sam Altman và CTO lúc bấy giờ là Mira Murati trong thời gian Altman bị lật đổ ngắn ngủi vào năm 2023. Sau khi Altman hỏi thông tin cập nhật, câu trả lời thẳng thừng của Murati rằng mọi thứ đang "theo hướng rất tệ" đã trở thành một hình ảnh lan truyền về sự quản trị hỗn loạn của công ty.

Những tiết lộ của phiên tòa có thể có ý nghĩa thị trường đáng kể. Mặc dù OpenAI là một công ty tư nhân, sự ổn định của nó là rất quan trọng đối với Microsoft, công ty đã cam kết hơn 13 tỷ USD và tích hợp các mô hình của OpenAI vào bộ sản phẩm của mình. Bất kỳ kết quả nào làm gián đoạn ban lãnh đạo hoặc cấu trúc doanh nghiệp của OpenAI đều có thể gây hại cho câu chuyện AI của Microsoft, vốn đã giúp thúc đẩy cổ phiếu của họ lên mức định giá hơn 3 nghìn tỷ USD. Vụ lùm xùm này cũng mang lại cơ hội cho các đối thủ cạnh tranh như Google (GOOGL) và xAI của chính Musk để đặt câu hỏi về sự ổn định và sự phù hợp về sứ mệnh của công ty dẫn đầu thị trường hiện tại.

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.