Di sản 8 năm tại Fed của Powell: Từ 'tạm thời' đến biến động

Nhiệm kỳ của Jerome Powell trên cương vị Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang, bắt đầu trong một nền kinh tế bình lặng và kết thúc giữa những lo ngại về lạm phát gia tăng trở lại, sẽ được ghi nhớ bởi những biến động chưa từng có. Tám năm của ông được đánh dấu bằng một đại dịch đã đẩy lãi suất về mức 0, một đợt tăng vọt lạm phát sau đó lên mức cao nhất trong 40 năm vốn ban đầu bị đọc sai là "tạm thời", và chu kỳ tăng lãi suất quyết liệt nhất trong một thế hệ, tất cả diễn ra trong khi ông phải điều hướng áp lực chính trị gay gắt.

"Mặc dù lãi suất cao hơn, tăng trưởng chậm hơn và điều kiện thị trường lao động mềm mỏng hơn sẽ làm giảm lạm phát, nhưng chúng cũng sẽ mang lại một số nỗi đau cho các hộ gia đình và doanh nghiệp," Powell phát biểu tại diễn đàn Jackson Hole năm 2022 của Fed. "Đây là những cái giá không may của việc giảm lạm phát. Nhưng nếu không khôi phục được sự ổn định giá cả thì nỗi đau sẽ còn lớn hơn nhiều."

Powell tiếp quản một nền kinh tế vào tháng 2 năm 2018 với tỷ lệ thất nghiệp 4,1% và chỉ số S&P 500 ở mức 2.650. Ông kết thúc nhiệm kỳ khi người kế nhiệm, Kevin Warsh, đối mặt với chỉ số Giá tiêu dùng (CPI) tháng 4 năm 2026 tăng 3,8% so với cùng kỳ năm trước và giá dầu thô WTI quay trở lại trên 100 USD/thùng, làm dấy lên lo ngại rằng cuộc chiến chống lạm phát mà Powell đã tiến hành vẫn chưa kết thúc. Lãi suất cơ bản của Fed, được Powell đẩy từ 1,5% lên mức cao kỷ lục 22 năm là 5,5%, hiện đang nằm ở mức thấp hơn sau khi các đợt cắt giảm bắt đầu vào tháng 9 năm 2024.

Thách thức đối với tân chủ tịch Fed là rất rõ ràng. Báo cáo CPI mới nhất được Barron's mô tả là "món quà chào mừng không mong muốn dành cho Kevin Warsh", làm thay đổi cuộc thảo luận của thị trường từ thời điểm cắt giảm lãi suất thêm nữa sang việc liệu có cần thiết phải tăng lãi suất hay không. Powell rời hội đồng quản trị sau khi đã lèo lái nền kinh tế vượt qua khủng hoảng, nhưng người kế nhiệm ông sẽ thừa hưởng những hệ lụy kéo dài.

Bước ngoặt Đại dịch

Thời điểm quyết định trong nhiệm kỳ của Powell diễn ra vào tháng 3 năm 2020. Khi đại dịch Covid-19 làm tê liệt nền kinh tế toàn cầu, Fed đã thực hiện hành động khẩn cấp, cắt giảm lãi suất cơ bản một điểm phần trăm đầy đủ xuống mức 0 chỉ trong một thông báo vào ngày Chủ nhật. Điều này, kết hợp với hàng nghìn tỷ đô la kích thích tài khóa, được ghi nhận là đã ngăn chặn một cuộc sụp đổ kinh tế sâu sắc hơn. Nhưng nó cũng tạo tiền đề cho cuộc khủng hoảng tiếp theo. Vào tháng 8 năm 2020, Powell đã công bố một khuôn khổ mới về "mục tiêu lạm phát trung bình", ưu tiên một thị trường việc làm "rộng rãi và bao trùm" và cho phép lạm phát chạy cao hơn mức 2% một chút.

'Con tàu Tạm thời'

Đến tháng 4 năm 2021, khi giá cả bắt đầu tăng, Fed đã chính thức dán nhãn lạm phát là "tạm thời", hệ quả từ các cú sốc chuỗi cung ứng ngắn hạn. Chỉ số Chi tiêu Tiêu dùng Cá nhân (PCE), khi đó ở mức 3,6%, đã đạt đỉnh 7,24% vào tháng 6 năm 2022, mức cao nhất kể từ năm 1980. Đến tháng 11 năm 2021, Powell thừa nhận "có lẽ đây là thời điểm tốt để loại bỏ từ đó". Sau đó, Fed bắt đầu chiến dịch tăng lãi suất quyết liệt nhất kể từ những năm 1980, bắt đầu từ tháng 3 năm 2022 và cuối cùng đã nâng lãi suất quỹ liên bang lên phạm vi mục tiêu từ 5,25 đến 5,5% vào tháng 7 năm 2023. Việc thắt chặt nhanh chóng này đã hạ nhiệt lạm phát thành công mà không gây ra một cuộc suy thoái lớn, một thành tựu then chốt trong nhiệm kỳ của Powell.

Một hồi kết chưa từng có

Những năm cuối nhiệm kỳ của Powell được đánh dấu bằng áp lực chính trị và pháp lý đặc biệt từ chính quyền Trump, đỉnh điểm là một cuộc điều tra liên quan đến việc cải tạo tại trụ sở của Fed. Trong một động thái nhằm bảo vệ tính độc lập của ngân hàng trung ương, Powell đã tuyên bố vào ngày 29 tháng 4 năm 2026 rằng ông sẽ vẫn ở lại Hội đồng Thống đốc của Cục Dự trữ Liên bang sau khi nhiệm kỳ chủ tịch của ông kết thúc vào ngày 15 tháng 5. Mặc dù cam kết sẽ giữ "hồ sơ thấp", sự hiện diện tiếp tục của ông sẽ là một đặc điểm đáng chú ý khi người kế nhiệm, Kevin Warsh, nắm quyền lãnh đạo.

Bài viết này chỉ mang tính chất thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.