Những điểm chính:
Thỏa thuận hợp tác quân sự của Nga với chế độ Taliban đánh dấu sự ủng hộ rõ ràng nhất của Điện Kremlin dành cho một chính phủ Hồi giáo mà nước này từng chiến đấu, làm suy yếu vai trò tự phong của Moscow như một người bảo vệ nền văn minh Cơ đốc giáo chống lại Hồi giáo cực đoan.
Nga và Taliban đã ký thỏa thuận hợp tác quân sự và an ninh vào ngày 27/5 tại Moscow, với Bí thư Hội đồng An ninh Nga Sergei Shoigu và Bộ trưởng Quốc phòng Taliban Mohammad Yaqoub chính thức hóa một hiệp ước nhằm tân trang các thiết bị thời Liên Xô, huấn luyện lực lượng tinh nhuệ gồm 8.000 người và cung cấp năng lực tình báo cho một chế độ mà Điện Kremlin từng liệt vào danh sách tổ chức khủng bố.
"Thỏa thuận này phản ánh tính toán của Moscow rằng việc Taliban kiểm soát Afghanistan phục vụ lợi ích an ninh của Nga bằng cách ngăn chặn Nhà nước Hồi giáo tỉnh Khorasan dọc theo biên giới phía nam," Zamir Kabulov, đặc phái viên của Nga tại Afghanistan, người đã mô tả quan hệ đối tác này là "thực dụng" và "dài hạn," cho biết.
Theo thỏa thuận, Nga sẽ tân trang các trực thăng chiến đấu và xe bọc thép cũ có nguồn gốc từ Liên Xô hiện do Taliban sở hữu, theo Afghanistan International. Moscow cũng sẽ huấn luyện các tiểu đoàn của chế độ và cung cấp hỗ trợ tình báo cho một chính phủ đã cấm phụ nữ đến trường đại học, trường trung học và không gian công cộng kể từ khi giành chính quyền vào tháng 8/2021 sau khi Mỹ rút quân.
Thỏa thuận này thắt chặt mối quan hệ hòa giải bắt đầu từ năm 2021, khi Tổng thống Vladimir Putin kêu gọi cộng đồng quốc tế loại Taliban khỏi danh sách các tổ chức khủng bố. Năm ngoái, Nga trở thành quốc gia đầu tiên chính thức công nhận chế độ Taliban, một động thái phá vỡ lập trường không công nhận của Mỹ và châu Âu.
Tính Toán Chiến Lược
Đối với Moscow, quan hệ đối tác này phục vụ nhiều mục tiêu. Taliban kiểm soát biên giới Afghanistan với các quốc gia Trung Á mà Nga coi là phạm vi ảnh hưởng của mình, và chế độ này đã cam kết chống lại Nhà nước Hồi giáo tỉnh Khorasan, một nhóm thánh chiến đối thủ đã nhắm mục tiêu vào lợi ích của Nga. Đổi lại, Kabul nhận được thiết bị quân sự, bảo dưỡng và huấn luyện mà Taliban cần để chuyển đổi các chiến binh thành quân đội chính quy — một mục tiêu mà lực lượng này theo đuổi kể từ khi nắm quyền gần năm năm trước.
Thời điểm rất đáng chú ý. Quan hệ giữa Taliban và Pakistan đã xấu đi kể từ tháng 1, với việc máy bay Pakistan liên tục tấn công các mục tiêu bên trong các tỉnh biên giới của Afghanistan. Thỏa thuận với Nga cung cấp cho Taliban một người bảo trợ thay thế, giảm sự phụ thuộc vào Islamabad.
Mâu Thuẫn Của 'Cơ đốc giáo' Nga
Hiệp ước này bộc lộ mâu thuẫn trung tâm trong câu chuyện hệ tư tưởng của Điện Kremlin. Putin từ lâu đã trình bày Nga như một thành trì của các giá trị Cơ đốc giáo truyền thống chống lại phương Tây suy đồi và chủ nghĩa Hồi giáo đang trỗi dậy — một chủ đề được Giáo chủ Kirill của Nhà thờ Chính thống Nga khuếch đại. Tuy nhiên, Moscow hiện trang bị vũ khí cho một chế độ đã áp đặt một trong những cách giải thích cực đoan nhất của luật Hồi giáo trên thế giới, loại bỏ các nhóm thiểu số tôn giáo bao gồm người Sikh, người Hindu và người Hồi giáo Shia Hazara, và săn lùng những người Cơ đốc giáo thực hành đức tin trong bí mật.
"Việc tăng cường quan hệ đối tác chiến lược này sẽ đồng nghĩa với việc truy đuổi các nhà báo tự do cuối cùng, loại bỏ các nhóm thiểu số còn lại, và hoàn tất việc xóa bỏ phụ nữ khỏi đời sống công cộng Afghanistan," Bernard-Henri Lévy, tác giả cuốn "The Empire and the Five Kings," viết trên Wall Street Journal.
Lần cuối cùng Nga hậu thuẫn một chính phủ Hồi giáo trong khu vực là trong cuộc chiến tranh Liên Xô-Afghanistan những năm 1980 — một cuộc xung đột đã làm hao hụt ngân khố Moscow và góp phần vào sự sụp đổ của Liên Xô. Quan hệ đối tác ngày nay, dù ít tốn kém hơn, nhưng mang những rủi ro riêng: trang bị cho một chế độ có lòng trung thành bất định và cung cấp năng lực tình báo cho một chính phủ chưa bao giờ che giấu sự thù địch đối với người Do Thái và những gì họ gọi là "quân thập tự chinh."
Hàm Ý Thị Trường
Thỏa thuận này có tác động thị trường trực tiếp hạn chế nhưng mang những hậu quả gián tiếp đối với thị trường năng lượng và ổn định khu vực. Afghanistan nằm gần các tuyến đường trung chuyển năng lượng quan trọng từ Trung Á đến Nam Á, bao gồm các đường ống được đề xuất sẽ vận chuyển khí đốt tự nhiên Turkmenistan đến Pakistan và Ấn Độ. Bất kỳ leo thang nào liên quan đến các nhóm liên kết với Taliban có thể đe dọa các hành lang đó. Vàng, loại tài sản thường được hưởng lợi từ bất ổn địa chính trị, không cho thấy phản ứng đáng kể nào đối với tin tức này, cho thấy thị trường coi hiệp ước này như sự tiếp nối của các động lực hiện tại hơn là một leo thang mới.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
