Một chỉ số bán dẫn then chốt vừa ghi nhận đợt phục hồi 25 ngày dữ dội nhất kể từ ngày 9 tháng 3 năm 2000 — ngày trước khi bong bóng dot-com đạt đỉnh — buộc các nhà phân tích tại Wall Street phải chia rẽ sâu sắc giữa những người thấy một thị trường giá lên dài hạn mới và những người cảnh báo về một sự sụp đổ kiểu năm 1999. Sự tăng vọt này, chứng kiến VanEck Semiconductor ETF (SMH) bứt phá lên mức cao nhất trong 26 năm so với Nasdaq-100, đang thúc đẩy một cuộc tranh luận về việc liệu sự bùng nổ do AI dẫn dắt có bền vững hay chỉ là tạm thời.
Todd Gordon, người sáng lập Inside Edge Capital, cho biết: "Lần cuối cùng các cổ phiếu bán dẫn vượt trội so với Nasdaq-100 ở mức độ mà chúng ta đang thấy hiện nay là trong bong bóng dot-com". Tuy nhiên, ông lập luận rằng đợt tăng giá đang tăng tốc hơn là đã bão hòa, chỉ ra các yếu tố cơ bản mạnh mẽ và định giá còn xa mới đạt mức "bong bóng".
Hiệu suất này thật đáng kinh ngạc. Theo phân tích của Gordon, SMH đã phục hồi 239% từ mức thấp sau năm 2022, gần như phản chiếu đợt tăng 232% từ mức thấp năm 2020. Ngược lại, câu chuyện cảnh báo đến từ Rambus (RMBS), một nhà thiết kế chip giao diện bộ nhớ. Cổ phiếu của hãng đã giảm hơn 20% chỉ trong một phiên gần đây mặc dù lợi nhuận vượt kỳ vọng khiêm tốn, một động thái mà Rob Isbitts của ETFYourself.com gọi là bị "xe buýt đâm".
Vấn đề cốt lõi là hóa đơn chi tiêu vốn 650 tỷ USD mà ngành công nghệ dự kiến sẽ chi cho cơ sở hạ tầng AI vào năm 2026. Phản ứng dữ dội của cổ phiếu Rambus, vốn được giao dịch ở mức 63 lần lợi nhuận dự phóng trước khi sụp đổ, làm nổi bật một nỗi sợ hãi đang gia tăng: Điều gì sẽ xảy ra nếu phần cứng đang được xây dựng quá mức cho một thị trường phần mềm AI nơi việc kiếm tiền vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm?
Câu chuyện về hai phân tích
Thị trường hiện tại đã tạo ra hai phe riêng biệt, được minh họa rõ nhất bằng các quan điểm trái chiều về định giá và các tín hiệu kỹ thuật.
Về phe bò, Gordon chỉ ra Nvidia (NVDA), một gã khổng lồ trị giá 4.000 tỷ USD, như một ví dụ điển hình về sức mạnh, chứ không phải sự phù phiếm. Ông lưu ý rằng các nhà phân tích kỳ vọng công ty sẽ tạo ra doanh thu hơn 200 tỷ USD, tăng gần gấp mười lần chỉ trong ba năm. Tuy nhiên, ông lập luận rằng cổ phiếu này là "rẻ", chỉ giao dịch ở mức 23,7 lần lợi nhuận dự phóng. Gordon viết: "Mức định giá dự phóng rẻ này của NVDA ở mức 23 lần lợi nhuận 12 tháng tới thường xảy ra sau các đợt bán tháo của thị trường", gợi ý rằng đợt tích lũy hiện tại là cơ hội mua trước khi bước vào giai đoạn tăng tiếp theo.
Về phe gấu, Isbitts coi đợt bán tháo Rambus là một sự kiện tiềm tàng của "thuyết con gián", nơi không bao giờ chỉ có một vấn đề duy nhất. Ông lập luận rằng thị trường đang trong giai đoạn "đủ tốt" gợi nhớ đến năm 1999-2000, nơi các kết quả lợi nhuận vượt kỳ vọng khiêm tốn là không đủ để duy trì các mức định giá cao ngất ngưởng. Mặc dù Rambus vượt ước tính EPS một xu, nhưng doanh thu của hãng đã không đạt con số kỳ vọng của giới thạo tin, gây ra sự sụp đổ. Chỉ báo ROAR Score độc quyền của Isbitts đã nhấp nháy đỏ cho RMBS, báo hiệu tình trạng "quá xa, quá nhanh".
Câu hỏi 650 tỷ USD
Đợt tăng giá của cổ phiếu bán dẫn dựa trên siêu chu kỳ phần cứng khổng lồ năm 2024-2025, được thúc đẩy bởi AI. Các gã khổng lồ công nghệ như Microsoft (MSFT), Amazon (AMZN) và Google (GOOGL) đang chi hàng trăm tỷ USD cho chip từ những công ty như Nvidia và bộ nhớ từ các công ty như Micron (MU).
Rủi ro, như đã được nhấn mạnh bởi sự sụt giảm của Rambus, là khoản chi tiêu này đang đi trước lợi nhuận thực tế từ các ứng dụng AI. Nếu các nhà cung cấp đám mây lớn không chỉ ra một lộ trình rõ ràng để kiếm tiền từ các công cụ như Copilot và Gemini, thì các nhà cung cấp phần cứng đi đầu sẽ là những người đầu tiên bị các nhà đầu tư từ bỏ.
Động lực này trở nên phức tạp hơn bởi sự trỗi dậy của silicon tùy chỉnh. Khi Google thúc đẩy các TPU của mình và Amazon phát triển các chip Trainium, các nhà cung cấp IP bên thứ ba như Rambus phải đối mặt với một thị trường đang bị thu hẹp cho các sản phẩm có biên lợi nhuận cao nhất của họ. Điều này có thể dẫn đến một thị trường "chỉ có các ông lớn (Mag-7) hoặc phá sản", nơi chỉ những công ty công nghệ lớn nhất mới phát triển thịnh vượng, để lại hệ sinh thái bán dẫn rộng lớn hơn ở phía sau. Cảnh báo từ Rambus là rất rõ ràng: với chỉ số S&P 500 có 45% nồng độ vào các cổ phiếu liên quan đến AI, thị trường đang cực kỳ nhạy cảm với bất kỳ dấu hiệu mệt mỏi nào của cơ sở hạ tầng.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.