Những điểm chính:
Các cá nhân có vũ trang trên một xuồng nhỏ đã nổ súng vào một tàu container và cố gắng lên tàu cách bờ biển Yemen 14 hải lý về phía nam vào thứ Hai, theo báo cáo của Tổ chức Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO), đe dọa các tuyến đường vận chuyển trên Biển Đỏ ngay khi một thỏa thuận mong manh giữa Mỹ và Iran về việc đi qua eo biển Hormuz có hiệu lực.
"Thủy thủ đoàn báo cáo rằng xuồng đã nổ súng vào tàu và những nhân viên không rõ danh tính đã cố gắng lên tàu," UKMTO cho biết trong một tuyên bố, đồng thời nói thêm rằng vụ việc xảy ra cách bờ biển Yemen khoảng 16 dặm. Cơ quan này không xác định quốc gia treo cờ hoặc nhà điều hành của con tàu, và chưa có thương vong nào được xác nhận.
Vụ tấn công diễn ra vài giờ sau khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố rằng một thỏa thuận với Iran đã được hoàn tất, tuyên bố eo biển Hormuz mở cửa cho giao thông. "Các con tàu của Thế giới, hãy nổ máy. Hãy để dầu chảy!" Trump viết trên mạng xã hội. Theo thỏa thuận, Iran sẽ cho phép tự do đi qua eo biển trong 60 ngày, mặc dù một điều khoản sửa đổi cho thấy Tehran và Oman có quyền quyết định "quản lý trong tương lai các dịch vụ hàng hải" — ngôn ngữ có thể cho phép Iran đánh thuế đối với các tàu đi qua, theo hãng tin bán chính thức Fars của Iran.
Eo biển Hormuz xử lý khoảng 21% thương mại dầu mỏ toàn cầu, khiến bất kỳ sự gián đoạn nào cũng là mối đe dọa trực tiếp đến nguồn cung dầu thô. Hợp đồng tương lai dầu Brent đã giảm hơn 4% sau khi thỏa thuận được công bố nhưng vụ tấn công ở Yemen đưa rủi ro từ phía cung trở lại. Lần cuối cùng lực lượng Houthi nhắm mục tiêu vào tàu thương mại trên Biển Đỏ — từ tháng 11/2023 đến đầu năm 2025 — lưu lượng tàu container qua eo biển Bab el-Mandeb đã giảm hơn 60%, phí bảo hiểm vận tải biển cho khu vực này tăng gấp năm lần, và dầu Brent tăng thêm khoảng 8 USD/thùng trong vòng ba tháng, theo dữ liệu từ Cơ quan Năng lượng Quốc tế và Lloyd's of London.
Rủi ro Biển Đỏ quay trở lại
Vụ tấn công ngoài khơi bờ biển Yemen nằm ở lối vào phía nam Biển Đỏ, một điểm nghẽn kết nối với kênh đào Suez. Bất kỳ sự gián đoạn kéo dài nào cũng buộc các tàu phải đi vòng qua mũi Hảo Vọng, kéo dài thêm 10 đến 14 ngày cho các chuyến đi từ châu Á đến châu Âu và tăng chi phí nhiên liệu lên khoảng 1 triệu USD mỗi chuyến khứ hồi, theo công ty phân tích vận tải biển Clarksons Research.
Chính phủ Israel cho biết sẽ không rút lực lượng khỏi Lebanon và Syria, Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz xác nhận hôm thứ Hai, bất chấp thỏa thuận Mỹ-Iran. Lập trường đó, kết hợp với các mối đe dọa của Houthi đối với các tuyến vận chuyển liên quan đến Israel, khiến mức bù rủi ro khu vực vẫn ở mức cao. Thượng nghị sĩ Tom Cotton (R-AR) đã thúc giục Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với bất kỳ quốc gia hoặc thực thể nào hỗ trợ hệ thống thu phí tiềm năng của Iran, tạo thêm một lớp bất ổn chính sách.
Những gì đang bị đe dọa
Đối với các nhà đầu tư, câu hỏi chính là liệu vụ tấn công ở Yemen là một sự cố riêng lẻ hay khởi đầu của một làn sóng gián đoạn hàng hải mới. Nếu các lực lượng liên kết với Houthi tiếp tục nhắm mục tiêu vào tàu thương mại, chi phí vận chuyển sẽ tăng, dầu thô sẽ có mức bù rủi ro cao hơn, và các tài sản trú ẩn an toàn như vàng và đồng USD có thể mạnh lên. Vàng giao dịch gần mức 2.340 USD/ounce vào thứ Hai, tăng 3,4% trong tuần, khi rủi ro địa chính trị được định giá lại trên các lớp tài sản.
Cửa sổ 60 ngày tại Hormuz mang lại cho thị trường một mức sàn tạm thời, nhưng vụ tấn công ở Yemen cho thấy môi trường an ninh rộng lớn hơn vẫn không ổn định. Thử thách tiếp theo sẽ đến khi thời hạn tự do đi qua hết hạn — và liệu tham vọng thu phí của Iran có kích hoạt một vòng trừng phạt mới của Mỹ có thể đóng cửa eo biển một lần nữa hay không.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.
