Những điểm chính:
- Gần 110 quỹ ETF đã nắm giữ cổ phiếu SpaceX chưa đầy ba tuần sau IPO
- Ba quỹ — ONEQ, MISL và ARKQ — có tỷ trọng đầu tư lớn nhất
- Thay đổi quy tắc chỉ số khiến hàng triệu nhà đầu tư 401(k) hiện gián tiếp sở hữu cổ phiếu này
Những điểm chính:

Đợt IPO kỷ lục 135 tỷ USD của SpaceX đã tạo ra làn sóng lan tỏa khắp ngành công nghiệp ETF, với gần 110 quỹ hiện đang nắm giữ cổ phiếu này chưa đầy ba tuần sau khi ra mắt thị trường đại chúng.
Công ty tên lửa tái sử dụng đã xuất hiện trong 110 quỹ hoán đổi danh mục (ETF) kể từ đợt IPO ngày 12/6, với 27 quỹ có cổ phiếu này nằm trong 15 khoản nắm giữ lớn nhất, theo dữ liệu công bố của các quỹ.
"Tốc độ đưa SpaceX vào chỉ số là chưa từng có — các nhà cung cấp chỉ số đã viết lại quy tắc đủ điều kiện để dung nạp một đợt IPO vốn hóa lớn trong vòng vài ngày giao dịch," Priya Mehta, một nhà phân tích cấu trúc thị trường cổ phiếu từng làm việc trong mảng phân tích ETF tại Vanguard, cho biết. "Điều đó có nghĩa là hàng triệu người tiết kiệm hưu trí hiện có sự tiếp xúc với cổ phiếu này dù họ có mua hay không."
Cổ phiếu SpaceX đã giảm 23,4% trong tuần kết thúc ngày 24/6 sau khi tăng vọt trong hai phiên đầu tiên từ mức giá mở cửa 150 USD. Cổ phiếu giao dịch quanh mức 164 USD tính đến ngày 23/6, giảm hơn 25% so với đỉnh sau IPO. Quỹ ETF Vanguard Total Stock Market và iShares Core S&P Total U.S. Stock Market ETF của BlackRock hiện nắm giữ các vị thế khiêm tốn, phản ánh các chỉ số từ Trung tâm Nghiên cứu Giá Chứng khoán (CRSP) và S&P Dow Jones đã đẩy nhanh việc đưa cổ phiếu vào danh mục.
Việc các quỹ ETF nhanh chóng áp dụng đồng nghĩa biến động của SpaceX hiện tác động đến một cơ sở nhà đầu tư rộng lớn hơn nhiều so với các đợt IPO điển hình. Mặc dù tỷ trọng hiện tại còn nhỏ — dưới 0,15% trong các quỹ toàn thị trường rộng — nhưng những khoản nắm giữ này sẽ tăng lên khi thời gian khóa cổ phiếu nội bộ hết hạn và nhiều cổ phiếu hơn có sẵn để các quỹ chỉ số mua vào. FTSE Russell và MSCI dự kiến sẽ thêm cổ phiếu này trong những ngày tới, trong khi S&P 500 vẫn chưa được tiếp cận cho đến khi công ty báo cáo bốn quý liên tiếp có lợi nhuận.
Ba quỹ ETF dẫn đầu về mức độ tiếp xúc với SpaceX
Trong số các quỹ có phân bổ đáng kể, ba quỹ nổi bật dành cho nhà đầu tư tìm kiếm sự tiếp xúc có mục tiêu. Quỹ Fidelity Nasdaq Composite Index ETF, với 10,9 tỷ USD tài sản, phân bổ 2,5% danh mục đầu tư vào SpaceX. Quỹ này theo dõi chỉ số Nasdaq Composite thay vì Nasdaq-100 hẹp hơn, với 1.033 khoản nắm giữ và tỷ lệ chi phí 0,21%.
Quỹ First Trust Indxx Aerospace & Defense ETF nắm giữ tỷ trọng lớn nhất trong số các quỹ ngành rộng ở mức 7,4%, đưa SpaceX trở thành khoản nắm giữ lớn thứ ba. Quỹ trị giá 784 triệu USD tính phí 0,6% hàng năm và bao gồm 40 cổ phiếu trải dài từ các nhà thầu quốc phòng truyền thống đến các công ty khám phá không gian.
Quỹ Ark Invest Autonomous Technology & Robotics ETF, một quỹ được quản lý chủ động với 2,4 tỷ USD, định giá SpaceX ở mức 5,7% là khoản nắm giữ lớn thứ tư. Giám đốc điều hành Ark, Cathie Wood, một người ủng hộ lâu năm của Elon Musk, đã mua cổ phiếu nhanh chóng sau IPO. Quỹ tính phí 0,75% và đã mang lại lợi nhuận 45% trong năm qua, mặc dù sự tập trung vào các cổ phiếu công nghệ đột phá tiềm ẩn rủi ro trên mức trung bình.
Việc đưa vào chỉ số tái định hình khả năng tiếp cận của nhà đầu tư bán lẻ
Cả Nasdaq 100 và Russell 1000 đều thay đổi quy tắc niêm yết để dung nạp các đợt IPO vốn hóa lớn như SpaceX trong vòng vài ngày giao dịch, khác biệt so với chuẩn mực lịch sử vốn yêu cầu nhiều quý hoặc nhiều năm giao dịch đại chúng. S&P 500 đã không làm theo, vẫn duy trì yêu cầu 12 tháng giao dịch công khai và bốn quý liên tiếp có lợi nhuận trước khi đủ điều kiện.
Đối với các nhà đầu tư 401(k), tác động thực tế vẫn còn khiêm tốn ở thời điểm hiện tại. Các quỹ ngày mục tiêu nắm giữ các quỹ chỉ số toàn thị trường làm tài sản đầu tư cơ bản có mức tiếp xúc với SpaceX thậm chí còn mỏng hơn — chỉ 0,09% đối với danh mục 60/40, theo Zachary Evens của Morningstar. Tuy nhiên, khi hoạt động bán cổ phần nội bộ làm tăng tỷ lệ cổ phiếu lưu hành tự do theo thời gian, các tỷ trọng này sẽ tăng lên, khiến SpaceX trở thành khoản nắm giữ ngày càng quan trọng đối với các nhà đầu tư thụ động.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.