Nền kinh tế Đài Loan đã đạt mức tăng trưởng nhanh nhất trong gần ba năm qua, khi sự bùng nổ nhu cầu toàn cầu về phần cứng trí tuệ nhân tạo đã đẩy xuất khẩu lên mức cao kỷ lục, tuy nhiên những rủi ro từ căng thẳng ở Trung Đông vẫn đang đe dọa triển vọng này.
Tổng sản phẩm quốc nội của Đài Loan đã tăng trưởng 13,69% trong quý đầu tiên của năm 2026 so với một năm trước đó, theo ước tính sơ bộ của chính phủ, vượt xa dự báo trung bình 11,3% từ các nhà kinh tế được The Wall Street Journal khảo sát. Kết quả này làm nổi bật vai trò quan trọng của hòn đảo này trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu, đặc biệt là khi cơn sốt AI đang tăng tốc.
Việc đóng cửa eo biển Hormuz đã có những tác động sâu rộng đến giá thị trường toàn cầu đối với dầu mỏ và các nguyên liệu đầu vào khác dựa trên nhiên liệu hóa thạch,” Ásta S. Fjeldsted, Giám đốc điều hành của nhà bán lẻ Iceland Festi, lưu ý trong báo cáo thu nhập gần đây, nhấn mạnh tầm ảnh hưởng rộng lớn của cuộc xung đột Trung Đông. Mặc dù các hoạt động của Festi ở cách xa Đài Loan, nhưng nhận xét này nhấn mạnh một mối quan ngại toàn cầu đe dọa trực tiếp đến nền kinh tế phụ thuộc vào năng lượng của Đài Loan.
Sự tăng trưởng được củng cố bởi mức tăng đáng kinh ngạc 35,25% trong xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ trong quý. Sự bùng nổ xuất khẩu này liên quan trực tiếp đến nhu cầu không ngừng đối với các loại bán dẫn và máy chủ cao cấp cần thiết để vận hành các ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Tuy nhiên, Đài Loan phụ thuộc nặng nề vào nhập khẩu nhiên liệu, với khoảng 37% nguồn cung khí thiên nhiên hóa lỏng liên quan đến các tuyến đường Trung Đông qua eo biển Hormuz, nơi vận tải đường biển đang bị gián đoạn nghiêm trọng.
Dữ liệu mạnh mẽ củng cố kịch bản về một sự bùng nổ AI toàn cầu bền vững, điều này có thể thúc đẩy hơn nữa niềm tin của nhà đầu tư vào thị trường chứng khoán tập trung nhiều vào công nghệ của Đài Loan. Tuy nhiên, việc phụ thuộc vào một động lực duy nhất, đầy biến động và rủi ro từ các điểm nghẽn địa chính trị đặt ra một thách thức phức tạp cho các nhà hoạch định chính sách trong những tháng tới. Như một trong những ngân hàng lớn nhất châu Âu, Societe Generale, đã lưu ý trong báo cáo quý của mình, thế giới đang ở trong một "môi trường địa chính trị và kinh tế đặc biệt bất định."
Nhu cầu AI thúc đẩy tăng trưởng xuất khẩu chưa từng có
Hiệu suất đặc biệt trong quý đầu tiên là kết quả trực tiếp từ sự thống trị của Đài Loan trong ngành công nghiệp bán dẫn tiên tiến. Khi các công ty trên toàn cầu chạy đua để xây dựng hạ tầng AI, nhu cầu đối với các con chip tiên tiến của hòn đảo, phần lớn được sản xuất bởi các công ty như TSMC, đã tăng vọt. Điều này đã tạo ra một lực đẩy mạnh mẽ cho nền kinh tế hướng về xuất khẩu, bù đắp dư thừa cho sự sụt giảm nhu cầu ở các lĩnh vực khác.
Động lực này được phản ánh trong chiến lược của các nhà đầu tư toàn cầu. Ví dụ, Quỹ Artisan Global Opportunities đã lưu ý trong báo cáo quý 1 rằng họ đang định vị danh mục đầu tư để hưởng lợi từ các "đối tượng hưởng lợi từ hạ tầng AI" trong khi giảm tỷ trọng vào các tên tuổi phần mềm dễ bị tổn thương bởi sự gián đoạn của AI. Sự chuyển dịch chiến lược này của dòng vốn tổ chức minh chứng cho nhận thức về sự lâu dài của quá trình xây dựng phần cứng AI, một xu hướng trực tiếp có lợi cho Đài Loan.
Rủi ro địa chính trị và lực cản lạm phát
Bất chấp những con số ấn tượng ban đầu, triển vọng không phải là không có rủi ro đáng kể. Cuộc xung đột ở Trung Đông và sự gián đoạn vận tải tại eo biển Hormuz gây ra mối đe dọa trực tiếp cho nền kinh tế Đài Loan. Giá năng lượng cao hơn có thể nhanh chóng chuyển hóa thành lạm phát trên diện rộng, bóp nghẹt biên lợi nhuận của doanh nghiệp và sức mua của người tiêu dùng.
Sự phụ thuộc nặng nề của hòn đảo vào năng lượng nhập khẩu khiến nó trở nên đặc biệt dễ bị tổn thương. Một sự gián đoạn kéo dài có thể dẫn đến chi phí gia tăng cho mọi thứ, từ đầu vào sản xuất đến điện năng, có khả năng kìm hãm chính sự tăng trưởng mà nó hiện đang được hưởng. Mối đe dọa bên ngoài này là chủ đề chung trong các cuộc gọi báo cáo thu nhập doanh nghiệp gần đây, ngay cả đối với các công ty ở xa châu Á. CEO của Festi phát biểu: "Tác động đến du lịch và các ngành công nghiệp nội địa khác vẫn chưa rõ ràng, nhưng những tháng mùa hè tới thường là giai đoạn bận rộn nhất trong hoạt động của Tập đoàn," cho thấy các cú sốc toàn cầu tạo ra sự bất định phổ quát như thế nào.
Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.