Một chỉ số quan trọng đang phát đi tín hiệu cảnh báo sau 20 năm

Một thước đo chính về sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán đã sụt giảm xuống mức thấp nhất trong 20 năm, báo hiệu rằng cổ phiếu đang mang lại lợi thế điều chỉnh rủi ro mỏng nhất so với trái phiếu chính phủ kể từ trước cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008. Phí chênh lệch rủi ro chứng khoán, hay ERP, hiện đứng ở mức 2,7% theo Báo cáo Ổn định Tài chính tháng 5 năm 2026 của Cục Dự trữ Liên bang, một mức độ mà một số nhà phân tích coi là dấu hiệu cảnh báo cho một thị trường được định giá ở mức hoàn hảo.

Brad Conger, giám đốc đầu tư tại Hirtle & Co., công ty quản lý 29 tỷ USD, cho biết: "Tôi thực sự tin rằng những gì chúng ta đang thấy thiên về sự hưng phấn hoặc lạc quan tột độ hơn là sự biến mất của phí chênh lệch rủi ro. Mọi người có thể quá hào hứng với sự tăng trưởng đến mức đưa ra những giả định sai lầm."

Phí chênh lệch này được tính bằng cách lấy tỷ suất lợi nhuận kỳ vọng của S&P 500, gần đây là 4,7%, trừ đi lợi suất trái phiếu kho bạc 10 năm thực tế, gần đây là gần 2%. Mức chênh lệch 2,7% kết quả thấp hơn đáng kể so với mức trung vị 4,6% được ghi nhận trong dữ liệu của Fed kể từ năm 1991 và đang tiến gần đến các mức âm được thấy trong bong bóng dot-com cuối những năm 1990.

Vấn đề đặt ra là liệu tăng trưởng thu nhập trong tương lai có thể biện minh cho mức phí chênh lệch bị nén như vậy hay không. Với việc trái phiếu chính phủ an toàn mang lại lợi nhuận thực tế được đảm bảo là 2%, các nhà đầu tư chỉ được nhận thêm 2,7% ít ỏi để chấp nhận sự biến động của thị trường chứng khoán. Mức phí thấp này có thể kích hoạt sự chuyển dịch vốn từ cổ phiếu sang trái phiếu, đặc biệt nếu những kỳ vọng cao về tăng trưởng lợi nhuận liên quan đến trí tuệ nhân tạo bắt đầu suy yếu.

Phí chênh lệch lạc quan, hay vấn đề định giá?

Cuộc tranh luận tập trung vào nguyên nhân của việc phí chênh lệch bị thu hẹp. Những người đầu cơ giá lên lập luận rằng tăng trưởng thu nhập bùng nổ, được thúc đẩy bởi đầu tư khổng lồ vào trí tuệ nhân tạo, đã làm tăng cơ bản sức hấp dẫn của cổ phiếu, biện minh cho mức phí chênh lệch rủi ro thấp hơn. Từ góc độ này, thị trường chỉ đơn giản và chính xác là đang định giá cho một kỷ nguyên mới về năng suất và lợi nhuận, khiến các so sánh với những thập kỷ trước trở nên ít liên quan hơn.

Tuy nhiên, một số nhà quản lý đầu tư nhìn thấy một tín hiệu cuối chu kỳ cổ điển. Conger cảnh báo về rủi ro rằng việc xây dựng AI có thể trở nên quá mức, tương tự như việc đầu tư quá mức vào cáp quang trong bong bóng công nghệ những năm 1990. Ông nói: "Đó là điều thực sự giết chết một nền kinh tế, khi bạn đã đầu tư sai 1.000 tỷ USD và ai đó ở đây, cụ thể là các chủ nợ, phải gánh chịu điều đó."

Quan điểm này cho thấy ERP thấp không phải là dấu hiệu của rủi ro giảm xuống, mà là các nhà đầu tư đang phớt lờ rủi ro đó. Nếu tăng trưởng do AI dẫn dắt chậm lại hoặc chi phí vốn vẫn ở mức cao, một thị trường với lớp đệm rủi ro mỏng như vậy có thể dễ bị tổn thương trước một đợt điều chỉnh mạnh. Để ứng phó, Conger khuyến nghị các nhà đầu tư cắt giảm tỷ trọng nắm giữ công nghệ, tái cân bằng danh mục đầu tư với nhiều trái phiếu hơn và tăng cường tiếp xúc với thị trường châu Âu.

Bài viết này chỉ dành cho mục đích thông tin và không cấu thành lời khuyên đầu tư.