Tóm tắt điều hành
Một lượng lớn dầu thô dư thừa toàn cầu, ước tính hơn một tỷ thùng, hiện đang được lưu trữ nổi trên các tàu chở dầu trên biển. Lượng hàng tồn kho khổng lồ này, phần lớn bao gồm dầu thô bị trừng phạt từ Nga và Iran, là yếu tố chính kìm hãm giá dầu toàn cầu. Mặc dù căng thẳng địa chính trị đang diễn ra ở Ukraine và Trung Đông thường sẽ đẩy giá lên cao hơn, nhưng dầu Brent đã bị giữ trong một phạm vi hẹp gần 62 USD mỗi thùng. Tình hình càng phức tạp hơn bởi các báo cáo gần đây về việc lực lượng Ukraine chủ động nhắm mục tiêu vào "hạm đội bóng tối" của Nga, đưa ra một lớp rủi ro vật chất và tài chính mới cho hoạt động buôn bán dầu bất hợp pháp và báo hiệu khả năng leo thang trong việc phá vỡ doanh thu năng lượng của Moscow.
Sự kiện chi tiết: Dư thừa nổi một tỷ thùng
Cốt lõi của tình trạng thị trường hiện tại là lượng "dầu trên biển" khổng lồ. Lượng dầu thừa nổi này đã hình thành khi các lệnh trừng phạt của phương Tây chống lại các quốc gia như Nga và Iran đã khiến dầu thô của họ ngày càng khó tìm được người mua hợp pháp, buộc các tàu chở dầu phải chờ đợi trên biển trong thời gian dài. Vấn đề càng trở nên trầm trọng hơn bởi sản lượng toàn cầu tăng, bao gồm việc khôi phục sản lượng gần đây từ mỏ dầu West Qurna 2 của Iraq, bổ sung khoảng 460.000 thùng mỗi ngày vào thị trường. Động lực này tạo ra một kho dự trữ nổi trên thực tế có thể được tung ra thị trường, đặt ra một giới hạn cho bất kỳ đợt tăng giá tiềm năng nào.
Ý nghĩa thị trường: Giới hạn giá và rủi ro vật chất
Hậu quả trực tiếp của lượng dầu thừa nổi là giới hạn giá dầu thô. Như Bjarne Schieldrop, nhà phân tích hàng hóa chính của SEB đã lưu ý, "lượng dầu trên biển đang bùng nổ" đang tích cực đẩy dầu Brent về mốc 60 USD. Tình trạng cung vượt cầu này chống lại các tín hiệu tăng giá truyền thống. Tuy nhiên, một rủi ro mới và đáng kể đã xuất hiện với các cuộc tấn công được báo cáo của Ukraine vào hạm đội bóng tối của Nga. Các sự cố liên quan đến các tàu chở dầu như Kairos, Virat và Mersin ở Biển Đen và ngoài khơi Tây Phi cho thấy sự thay đổi từ rủi ro tuân thủ lệnh trừng phạt sang nguy hiểm vật chất trực tiếp. Sự leo thang này đã khiến một số nhà khai thác, như Besiktas Shipping, phải ngừng tất cả các chuyến đi liên quan đến Nga, với lý do rủi ro không thể chấp nhận được đối với tàu và thủy thủ đoàn. Điều này có thể phá vỡ dòng chảy dầu của Nga hiệu quả hơn các lệnh trừng phạt đơn thuần.
Bình luận của chuyên gia: Cân bằng dư cung và nỗi sợ hãi địa chính trị
Các nhà phân tích thị trường đang cân nhắc cẩn thận các lực lượng cạnh tranh giữa cung vượt cầu và bất ổn địa chính trị. Theo Tim Waterer, nhà phân tích thị trường chính của KCM Trade, dầu đang "giữ trong một phạm vi giao dịch chặt chẽ" cho đến khi hướng đi của các cuộc đàm phán hòa bình Ukraine trở nên rõ ràng hơn. Một thỏa thuận hòa bình thành công có thể giải phóng thêm nguồn cung của Nga và giảm giá, trong khi một sự đổ vỡ có thể gây ra một đợt tăng đột biến.
Tamas Varga, nhà phân tích thị trường dầu mỏ tại PVM, cho biết: "Nếu có bất kỳ thỏa thuận nào đạt được trong tương lai gần về Ukraine, thì xuất khẩu dầu của Nga sẽ tăng lên và gây áp lực giảm giá dầu."
Các nhà phân tích cũng chỉ ra báo cáo sắp tới của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), dự kiến sẽ xác nhận một lượng dư thừa thị trường đáng kể kéo dài đến năm 2026. Triển vọng dài hạn này, kết hợp với lượng hàng tồn kho nổi ngay lập tức, đang neo giữ kỳ vọng thị trường, ngay cả khi Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ được dự đoán sẽ giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm.
Bối cảnh rộng hơn: Trừng phạt, hạm đội bóng tối và quyết định sắp tới của Fed
Việc Nga tiếp tục xuất khẩu dầu bất chấp các lệnh trừng phạt đã làm nổi bật những hạn chế của giới hạn giá G7/EU, dẫn đến các cuộc thảo luận về lệnh cấm dịch vụ hàng hải toàn diện nghiêm ngặt hơn. Bản thân "hạm đội bóng tối" là một sự thích nghi trực tiếp để né tránh các lệnh trừng phạt này, tạo ra một thị trường hàng hải hai cấp với các hồ sơ rủi ro rất khác nhau. Trong khi đó, việc cắt giảm lãi suất dự kiến của Cục Dự trữ Liên bang, thường sẽ kích thích nhu cầu dầu bằng cách giảm chi phí đi vay, được cho là có tác động không đáng kể. Thị trường vẫn cơ bản là cung vượt cầu, một cảm nhận được lặp lại bởi nhà phân tích thị trường cấp cao của Phillip Nova, Priyanka Sachdeva, người lưu ý rằng cấu trúc giá "vẫn được neo giữ bởi kỳ vọng về một năm 2026 cung vượt cầu."